Milyonlarca öğrenci ve ailesi için yoğun geçen sınav maratonunun ardından gözler şimdi puan hesaplama sürecine çevrildi. 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri ile ortaöğretim kurumlarının hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarındaki öğrencilerin katıldığı sınavda tüm kademeler için dört seçenekli 80 soruluk tek tip test uygulandı; adaylara toplam 100 dakikalık yanıtlama süresi tanındı. Şimdi sıra, bu soruların nasıl bir puana dönüştüğünü anlamaya geldi.
Hesaplama Adım Adım Nasıl İşliyor?
Millî Eğitim Bakanlığı'nın başvuru kılavuzunda ayrıntılı biçimde açıklanan formüle göre süreç şu şekilde işliyor: İlk aşamada her öğrencinin cevap kâğıdı optik okuyucudan geçiriliyor ve her test için doğru ile yanlış cevap sayıları ayrı ayrı belirleniyor. Ardından her testte yanlış cevap sayısının üçte biri, doğru cevap sayısından düşülerek ham puan elde ediliyor. Bu hesaplama, sınava giren her öğrenci için dört ayrı ham puanın ortaya çıkması anlamına geliyor.
Ham puanların belirlenmesinin ardından tüm öğrencilerin puanları bir arada değerlendirilerek her testin ortalaması ve standart sapması hesaplanıyor. Bu istatistiksel işlem sonucunda her öğrenci için Standart Puan (SP) üretiliyor. Standart puan hesaplamasında tüm öğrencilerin ham puanlarının ortalaması 50'ye, standart sapması ise 10'a getiren bir dönüştürme yöntemi uygulanıyor. Böylece bireysel başarı, sınava giren tüm katılımcılar içindeki göreli konuma göre yeniden tanımlanmış oluyor.
Katsayılar ve Toplam Ağırlıklı Standart Puan
Standart puanların hesaplanmasının ardından sürecin kritik adımı devreye giriyor: Her teste ait standart puan, MEB tarafından belirlenen katsayılarla çarpılarak ağırlıklı standart puana dönüştürülüyor. Farklı dersler için uygulanan bu katsayılar, her testin nihai puan üzerindeki ağırlığını doğrudan şekillendiriyor. Tüm testlere ait ağırlıklı standart puanlar toplanarak Toplam Ağırlıklı Standart Puan (TASP) elde ediliyor.
Son aşamada TASP değerleri, en küçüğü 100, en büyüğü 500 olan bir puan dağılımına dönüştürülüyor ve her öğrencinin nihai İOKBS puanı bu işlemin sonucunda ortaya çıkıyor. Kopya nedeniyle bazı testleri iptal edilen ve puanı en küçük TASP değerinin altında kalan öğrencilerin İOKBS puanı ise 100 olarak kabul ediliyor.
Dikkat Edilmesi Gereken İki Kritik Kural
Sınav sonuçlarını doğrudan etkileyen iki önemli kural daha öne çıkıyor. Cevap anahtarında hata tespit edilmesi ve bu hatanın Merkez Sınav Kurulu tarafından onaylanması durumunda soru iptal edilmiyor; doğru seçenek yeniden belirlenerek değerlendirmeye dahil ediliyor. Yargı kararıyla iptal edilen sorular ise değerlendirme dışı bırakılıyor ve kalan soruların puan değerleri buna göre yeniden hesaplanıyor.