Yeni uygulamayla öğrencilerin başarılarının daha tutarlı ölçülmesi, sınav sonuçlarının ayrıntılı analiz edilmesi ve okullar arasındaki notlandırma farklılıklarının azaltılması hedefleniyor. Üniversiteye girişte etkili olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) nedeniyle sistemdeki değişiklikler öğrenciler ve veliler tarafından yakından izleniyor.
2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk ortak yazılıları, okul düzeyinde 2-13 Kasım tarihleri arasında gerçekleştiriliyor. Ülke genelinde yapılacak sınavlarda ise 6. sınıf matematik için 11 Kasım, 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı için 12 Kasım tarihleri belirlendi.
Uygulama kapsamında ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflar, liselerde 9, 10 ve 11. sınıflar belirlenen derslerden sisteme dahil edildi. Sınavların her okulda aynı gün yapılması gerekmiyor; ülke geneli sınavlarla okul geneli sınavların takvimleri birbirinden ayrılıyor.
YKS Puanlarında Not Farkı Neden Önemli?
Üniversite yerleştirmelerinde lise diploma notu, öğrencinin sınav sonucuna doğrudan katkı sağlıyor. Diploma notunun beşle çarpılmasıyla hesaplanan OBP, 0,12 katsayısıyla yerleştirme puanına ekleniyor. Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP’si 400’e, puan katkısı ise 48’e ulaşıyor. Bu nedenle farklı okullarda aynı akademik düzeydeki öğrencilere farklı notlar verilmesi, özellikle rekabetin yoğun olduğu bölümlerde tartışma yaratıyor.
Yeni sistem, öğretmenlerin sınav hazırlama ve puanlama süreçlerini ortak kurallarla yürütmesini destekliyor. Öğrenme çıktılarıyla bağlantılı soru havuzu, açık uçlu sorular ve puanlama anahtarları sayesinde şeffaf değerlendirmeler yapılması amaçlanıyor. Öğretmenlerin kullanımına sunulan dijital altyapıda soru ve sonuç analizleri öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde değerlendirilebilecek.
Sistemde sınav sonucunun yalnızca sayısal bir not olarak kaydedilmesiyle yetinilmeyecek. Öğrencinin hangi kazanımlarda güçlü olduğu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenecek. Böylece derslerin işlenişi ve tekrar çalışmaları, elde edilen sonuçlar doğrultusunda daha somut biçimde planlanabilecek.
Yapay Zekâ Desteği ve Denetimler Gündemde
MEB'in açıkladığı plana göre yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu cevapların puanlanmasına ilişkin çalışmaların da ilerleyen dönemde sisteme entegre edilmesi öngörülüyor. Dolayısıyla yapay zekânın bugün bütün okul notlarını otomatik biçimde denetlediği yönünde kesin bir uygulama açıklanmış değil. Öncelik, sınavların planlanmasından geri bildirime kadar izlenebilir bir değerlendirme düzeni oluşturmak.
Bakanlık, özel öğretim kurumlarına yönelik denetimlerde devamsızlıkların takip edilmemesi, hayalet öğrenci uygulamaları ve mevzuata aykırı işlemleri de inceliyor. Daha önceki denetimlerde bazı okulların çalışma ruhsatları iptal edilmişti. Yeni ölçme ve değerlendirme düzeninin, eğitimde güven ve eşitlik arayışını desteklemesi bekleniyor.
Ortak yazılı sınav sonuçlarına dayanarak öğrenciler için toplu başarı listeleri yayımlanmayacak. Bakanlık, okul ve sınıflar arasında karşılaştırmalı sıralamalar oluşturulmayacağını da duyurdu.