Karar, bir emeklinin, ödeme emrini aldığı gün icra dairesine giderek hem borcu kabul edip hem de "Maaşımın tamamı haczedilebilir" şeklindeki açık iznini hukuka aykırı bularak haczin kaldırılması yönünde oldu.
Olay Nasıl Gelişti? Haciz Korkusuyla Verilen İzin
Olay, alacaklı tarafından başlatılan bir icra takibi sürecinde yaşandı. Borçlu emekli, kendisine gönderilen ödeme emrini PTT’den elden teslim aldı. Haciz korkusuyla aynı gün icra müdürlüğüne giden emekli, tek bir dilekçeyle iki kritik adım attı: Bir yandan borcu kabul ettiğini beyan etti, diğer yandan yasal sürelerden feragat ederek, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan aldığı emekli maaşının tamamının haczedilmesine onay verdi. Alacaklı taraf bu izne dayanarak maaşa haciz koydu. Ancak borçlunun vekili, bu muvafakatin hukuken geçersiz olduğunu savunarak haczin kaldırılmasını talep etti.
Hukuk Genel Kurulu’ndan Net Açıklama
İlk derece mahkemesi, borçlunun talebini haklı bularak haczin kaldırılmasına hükmetti. Alacaklı tarafın temyizi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi ise, borçlunun feragatinin geçerli olduğunu ve hacizin yerinde olduğunu savunarak farklı yönde karar verdi. Dava Yargıtay’a taşındı. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu. Direnme kararı sonrası dosya, nihai karar için Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na geldi.
25 üyenin katılımıyla toplanan Hukuk Genel Kurulu, konuya ilişkin tartışmaya son noktayı koydu. Kurul, yaptığı değerlendirmede hukuki ilkeyi net bir şekilde ortaya koydu: Bir icra takibinde haciz işlemi, ancak takip kesinleştikten sonra talep edilebilir. Borçlunun, takibin kesinleşmesiyle aynı anda ve aynı dilekçeyle verdiği haciz izni, “önceden verilmiş bir muvafakat” sayılır ve bu tür bir izin geçersizdir.
Bu karar, özellikle icra takibiyle karşılaşan ve baskı altında hisseden borçlular için yol gösterici nitelikte. Yargıtay’ın vurguladığı üzere, yasal süreç şu şekilde işlemeli: Öncelikle ödeme emri tebliğ edilmeli, borçlu itiraz süresini beklemeli veya itiraz etmeli. İtiraz olmaması veya itirazın kaldırılması sonucu takip kesinleşmeli.