Emeklilere Özel Tüketim Vergisi muafiyetiyle araç satışı yapılacağına yönelik iddialar, sosyal medya ve bazı haber sitelerinde yeniden gündem oldu. Türkiye’de milyonlarca emeklinin yakından takip ettiği konuya ilişkin geçmiş aylarda verilen bir kanun teklifi bulunmasına rağmen, teklifin yasalaşmasına yönelik yeni bir gelişme olmadığı belirtiliyor.
Söz konusu teklif, emeklilerin belirli şartlarla ÖTV ödemeden araç alabilmesini öngörüyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde ortaya çıkabilecek ekonomik ve sosyal sonuçlar, teklifin uygulanabilirliğine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
Teklifte 5 Yıl Şartı Öne Çıkıyor
Emeklilere ÖTV’siz araç satışı yapılmasını içeren kanun teklifinde en dikkat çeken başlıklardan biri 5 yıl şartı oldu. Buna göre emeklilerin istisna kapsamında aldıkları aracı, satın alma tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden devretmemesi öngörülüyor.
Araçların 5 yıllık süre dolmadan satılması, devredilmesi veya benzeri bir tasarrufa konu edilmesi halinde, zamanında alınmayan vergilerin gecikme faizi ve ilgili fer’ileriyle birlikte tahsil edilmesi planlanıyor. Böylece düzenlemenin ticari amaçla veya üçüncü kişiler adına kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Teklifte ayrıca deprem, yangın, sel veya kaza gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen araçların hurdaya çıkarılması durumunda yeni bir aracın yeniden istisna kapsamında alınabilmesine ilişkin hüküm de yer alıyor.
İstatistikler Uygulamanın Zorluğunu Gösteriyor
Türkiye’de yaklaşık 17 milyon emekli bulunuyor. Buna karşılık ülkedeki toplam araç parkı 34 milyon seviyesinde. Her yıl gerçekleşen araç satışı ise yaklaşık 1,2 milyon adet olarak ifade ediliyor. Bu rakamlar, emeklilere ÖTV’siz araç satışının yaygın şekilde uygulanması halinde otomotiv piyasasında ve trafikte önemli sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.
Tüm emeklilerin 5 yıl içinde ÖTV’siz araç aldığı varsayıldığında, her yıl yaklaşık 3,4 milyon aracın yalnızca bu kapsamda trafiğe katılması söz konusu olacak. Bu durumda 5 yıllık dönemde 17 milyon yeni aracın daha araç parkına eklenmesi gerekecek. Diğer vatandaşlar ve şirketler tarafından alınan araçlar da hesaba katıldığında, 5 yıl sonunda trafikteki araç sayısının 57 milyonun üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.
Emeklilerin yarısının bu haktan yararlanması durumunda bile yılda yaklaşık 1,7 milyon ek aracın trafiğe katılacağı belirtiliyor. Bu senaryoda 5 yılda 8,5 milyon aracın yalnızca emekliler adına alınması bekleniyor. Mevcut yıllık satışlarla birlikte toplam araç sayısının 48,5 milyon seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor.
Bu tablo; akaryakıt ve elektrik talebinden trafik yoğunluğuna, otopark sorunundan otoyol kapasitesine, yedek parça ihtiyacından cari açığa kadar birçok alanda yeni yükler oluşabileceğini ortaya koyuyor.
ÖTV’siz Araç Fiyatları Ne Kadar Olabilir?
ÖTV muafiyetiyle satılan araçlarda, araç bedelinden Özel Tüketim Vergisi çıkarılırken Katma Değer Vergisi uygulanmaya devam ediyor. Bu nedenle ÖTV’siz fiyatlar, normal satış fiyatlarına göre önemli ölçüde daha düşük seviyelere inebiliyor.
Hesaplamalarda bazı modeller için dikkat çeken fiyatlar ortaya çıktı. Fiat Egea Easy 1.6 dizel manuel ve Fiat Egea Urban 1.6 dizel manuel modellerinin 786 bin 200 lira seviyesinde olabileceği belirtiliyor. Fiat Egea Easy 1.6 dizel otomatik ve Egea Cross Street 1.6 dizel otomatik için 991 bin 900 liralık fiyat öne çıkıyor. Egea Cross Limited 1.6 dizel otomatik modelinde ise rakam 1 milyon 114 bin 400 lira olarak hesaplanıyor.
Toyota Corolla modellerinde fiyatların 1 milyon 56 bin 451 liradan başlayarak donanım ve motor seçeneğine göre 1 milyon 603 bin 500 liraya kadar çıkabileceği ifade ediliyor. Renault Clio evolution plus TCe EDC 115 hp için 1 milyon 16 bin 666 lira, Renault Megane Touch 1.3 TCe 140 bg için ise 994 bin 999 lira fiyat hesaplanıyor.
Lüks sınıfta ise Mercedes C200 4MATIC AMG için 3 milyon 179 bin lira, BMW 320i Sedan Sport Line için 2 milyon 764 bin 500 liralık ÖTV’siz fiyat gündeme geliyor.