Bu açıklamanın ardından konu, Türkiye'nin en çok konuşulan ekonomi gündemlerinden biri haline geldi. Habertürk Ekonomi Yazarı Ahmet Kıvanç, sistemin tüm detaylarını masaya yatırarak merak edilen soruları yanıtladı.
Ahmet Kıvanç, öncelikle sistemin isminin netleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Vatandaşlık maaşı diye adlandırıyoruz ancak bunun gerçek adı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi. Yani ailenin gelirini belli bir seviyeye tamamlamayı amaçlayan bir düzenleme" dedi.
Pilot Uygulama Deprem Bölgelerinde Başlayacak
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamalarına göre, GETAD sisteminin 2026 yılında bazı illerde pilot uygulama ile başlatılması planlanıyor. Pilot uygulamanın yapılacağı bölgeler, deprem bölgesindeki iller olacak. Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş başta olmak üzere depremden etkilenen illerde sistemin ilk aşaması hayata geçirilecek. 2027 yılında ise uygulamanın Türkiye geneline yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Ahmet Kıvanç, sistemin nasıl işleyeceğini açıklarken Türkiye'deki mevcut sosyal güvenlik sisteminin eksikliklerine dikkat çekti. "Bizde sosyal güvenlik sistemi biraz eksik kalmıştır. Elbette var ama düzenli ödeme şeklinde yok, bir süreklilik yok bizdeki mevcut sosyal yardımlarda" diyen Kıvanç, GETAD ile birlikte sosyal yardımların bir sisteme ve kurallara bağlanacağını belirtti.
Muhtaçlık Kriteri ve Kimler Yararlanabilecek?
Sistemin temelinde Türkiye'de halihazırda uygulanan muhtaçlık kriteri bulunuyor. Bu kritere göre, hane içindeki kişi başına düşen net gelir, net asgari ücretin üçte birinden az ise o aile muhtaç kabul ediliyor. 2025 yılı için bu rakam kişi başına 7 bin 368 TL olarak belirlenmiş durumda.
Kıvanç, bir örnekle durumu somutlaştırdı: "Diyelim ki bir ailede anne yetim aylığı alıyor, 10 bin lira alıyor. İki çocuğu var ve bir de büyükbaba yaşıyor, toplam dört kişi. Bu haneye kişi başına 7.368 liradan baktığımızda muhtaçlık kriterinin içerisine giriyor. Bu durumda ailenin geliri tamamlanacak."
Ancak Kıvanç, ödenecek rakamla ilgili henüz netleşen bir durum olmadığını vurguladı. "Henüz tartışılıyor, netlik yok. Kişi başına o ailenin gelirini 7.368 liraya tamamlayacak şekilde olabilir ya da hanenin gelirini asgari ücrete tamamlayacak bir yöntem belirlenebilir" dedi.