Sahte sigortalılık, hizmet çakışmaları, hatalı prim bildirimleri veya sonradan geçersiz sayılan çalışmalar nedeniyle çok sayıda kişinin emekliliği iptal edilirken, birçok vatandaş bu durumda emeklilik hakkını tamamen kaybettiğini düşünüyor. Ancak SGK'nın 2 Temmuz 2021 tarihinde yayımladığı 2021/23 sayılı Genelge, emekliliği iptal edilen kişiler için önemli bir güvence içeriyor.
Özgür Erdursun Dünya Gazetesi'ndeki köşe yazısında söz konusu genelgeden bahsetti. Buna göre, emeklilik iptal edilmiş olsa bile kişinin geçerli hizmetleriyle ilerleyen tarihlerde yeniden emeklilik şartlarını sağlaması halinde yaşlılık aylığının tekrar bağlanması mümkün olabiliyor.
Emeklilik İptal Edildiğinde Süreç Nasıl İşliyor?
SGK tarafından yapılan incelemelerde, emekliliğe esas alınan prim günlerinin bir kısmının gerçeğe aykırı olduğunun veya geçersiz sayılması gerektiğinin tespit edilmesi halinde ilk olarak kişinin emeklilik şartları yeniden hesaplanıyor. Geçersiz hizmetler sistemden çıkarıldıktan sonra kişi ilk emeklilik tarihinde gerekli yaş, prim günü ve sigortalılık süresini karşılamıyorsa, bağlanan emekli aylığı başlangıç tarihinden itibaren iptal ediliyor.
Bu durumda vatandaşlardan bugüne kadar ödenen emekli maaşları, bayram ikramiyeleri ve bazı durumlarda sağlık giderleri de dahil olmak üzere yersiz ödemelerin yasal faiziyle birlikte geri istenebilmesi söz konusu olabiliyor.
Ancak SGK'nın 2021/23 sayılı Genelgesi süreci yalnızca emekliliğin iptaliyle sınırlamıyor. Kurum, iptal edilen hizmetleri düştükten sonra sigortalının kalan gerçek çalışma süreleriyle daha sonraki bir tarihte yeniden emeklilik hakkı kazanıp kazanmadığını da ayrıca incelemekle yükümlü bulunuyor.
Yeni Başvuru Yapmadan Aylık Yeniden Bağlanabiliyor
Genelgenin en dikkat çekici yönlerinden biri ise, yeniden emeklilik şartlarının oluştuğunun tespit edilmesi halinde vatandaşın her zaman yeniden başvuru yapmak zorunda olmaması. SGK'nın yapacağı inceleme sonucunda yaş, prim günü ve sigortalılık süresinin daha sonraki bir tarihte tamamlandığı belirlenirse, hak kazanılan tarihi takip eden ay başından itibaren emekli aylığı yeniden bağlanabiliyor.
Örneğin 2016 yılında 5 bin 600 prim günüyle emekli olan bir kişinin daha sonra 600 günlük hizmetinin geçersiz sayılması halinde ilk emekliliği iptal ediliyor. Ancak kalan gerçek hizmetleriyle farklı emeklilik şartlarını daha sonraki yıllarda tamamlamışsa, SGK bu tarihi esas alarak yeniden aylık bağlayabiliyor.
Destek Primiyle Çalışanlar İçin de Önemli Örnek
Genelgede yer alan uygulama örneklerinden biri de Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında çalışan emeklileri ilgilendiriyor. Emekliliği iptal edilen bir sigortalının, daha sonra destek primi kapsamında çalıştığı süreler yeniden değerlendirilerek normal sigortalılık süresi olarak kabul edilebiliyor. Bu sayede eksik kalan prim günleri tamamlanıyor ve kişi yeniden emeklilik hakkını elde edebiliyor.
Erdursun’a göre bu düzenleme, emekliliği iptal edilen binlerce kişi açısından önemli bir hukuki güvence oluşturuyor. Her emeklilik iptalinin hak kaybıyla sonuçlanmadığına dikkat çeken uzmanlar, özellikle prim iptali, sahte sigortalılık iddiası veya hizmet çakışması nedeniyle işlem gören vatandaşların dosyalarının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguluyor.