Peki bu haktan kim yararlanabilir? İlk olarak iş yerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması gerekiyor. İşverenin aynı iş kolunda birden fazla şubesi varsa tüm şubelerdeki çalışan sayısı birlikte değerlendiriliyor. İkinci şart, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması. Aynı işverenin farklı iş yerlerinde geçen süreler bu hesaplamaya dahil ediliyor. Yeraltı işçilerinde ise bu 6 aylık şart aranmıyor. Son olarak işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması gerekiyor.
30 Günlük Süreyi Kaçırmayın: Her Şey Burada Başlıyor
İşe iade sürecinde en kritik nokta, başvurunun zamanında yapılmasıdır. İş akdinin feshedildiğine dair bildirimin yapıldığı günden itibaren yalnızca 30 gün içinde arabulucuya başvurulması gerekiyor. Bu süre geçirildiğinde tüm haklar sona eriyor. Arabuluculuk süreci en fazla 3 artı 1 haftada tamamlanıyor. Arabuluculukta uzlaşı sağlanamazsa işçinin elinde yeniden 2 haftalık bir süre bulunuyor; bu süre içinde iş mahkemesinde dava açılabiliyor.
Mahkeme Kazanılırsa Ne Oluyor?
Davayı kazanan işçi, mahkeme kararının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün içinde işe başlamak istediğini işverene yazılı olarak bildirmek zorunda. Olası anlaşmazlıklara karşı bu bildirimin noter aracılığıyla yapılması büyük önem taşıyor. İşveren, başvurudan itibaren 30 gün içinde işçiyi göreve başlatmak zorunda. Boşta geçen süre için ise en fazla 4 aylık ücret ödeniyor.
Peki işveren işe başlatmayı reddederse? Bu durumda tablo işçi lehine daha da güçleniyor. İş yerindeki kıdeme göre 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı gündeme geliyor. 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi 4 aylık, 5 ila 15 yıl arası kıdeme sahip olan işçi 5 aylık, 15 yılı aşkın çalışanlar ise 6 ila 8 aylık ücret tutarında tazminat alabiliyor. Bu tazminat hesaplanırken yalnızca çıplak ücret esas alınıyor; ikramiye, yol ve yemek gibi ek ödemeler kapsam dışı tutuluyor. Bir diğer önemli ayrıntı ise gelir vergisinin bu tazminattan kesilmemesi; yalnızca damga vergisi uygulanıyor.
Emekliler de bu haktan yararlanabiliyor. Emeklilik sonrasında işverenin geçerli bir neden öne sürmeksizin iş akdini sonlandırması durumunda emekli çalışanlar da işe iade davası açabiliyor.