Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan dul ve yetim aylıkları, hak sahipleri açısından önemli bir güvence oluştururken, bu hakların hangi şartlarda devam edeceği ya da kesileceği merak konusu olmaya devam ediyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, yaptığı değerlendirmelerde, hak sahiplerinin dikkat etmesi gereken kritik noktaları ve “ince çizgileri” detaylı şekilde anlattı.
Karakaş, SGK’nın yalnızca sigortalıları değil, vefat eden sigortalıların geride bıraktığı dul eş ve yetim çocukları da koruma altına aldığını belirtti. Ancak bu hakların belirli kurallara bağlı olduğunu vurgulayan uzman isim, özellikle evlilik, eğitim ve çalışma durumunun maaş üzerinde doğrudan etkili olduğunu ifade etti.
Evlilik ve Çalışma Durumu Maaşı Belirliyor
Dul eşler için en kritik konunun yeniden evlilik olduğuna dikkat çeken Karakaş, eşini kaybeden kişinin aldığı aylığın, yeniden evlenmesi halinde kesildiğini hatırlattı. Ancak evliliğin boşanma ya da eşin vefatıyla sona ermesi durumunda, yeniden aylık bağlanabileceğini ifade etti. Ayrıca birden fazla eşten hak kazanılması durumunda, yüksek olan aylığın tercih edilebileceği belirtildi.
Uzmanlar, “hileli boşanma” konusuna da özellikle dikkat çekiyor. Resmi olarak boşanıp fiilen birlikte yaşamaya devam eden kişilerin tespit edilmesi halinde, ödenen maaşların geri alınabileceği ve cezai yaptırımlarla karşılaşılabileceği uyarısı yapılıyor.
Erkek çocuklar için ise yaş ve eğitim durumu belirleyici oluyor. Buna göre aylıklar, genel olarak 18 yaşına kadar devam ederken, lise eğitimi sürüyorsa 20, üniversite eğitimi devam ediyorsa 25 yaşına kadar uzayabiliyor. Eğitimini yarıda bırakan ya da mezun olan kişilerin aylıkları ise ilgili ay itibarıyla kesiliyor. Ayrıca bir işte çalışmaya başlayan ya da kendi sigortalılığı üzerinden gelir elde eden erkek çocukların aylığı sona eriyor.
Kız Çocukları ve Malul Bireyler İçin Özel Şartlar
Kız çocukları için uygulanan şartların farklı olduğuna dikkat çeken Karakaş, evlilik ya da sigortalı bir işte çalışma durumunda aylığın kesildiğini belirtti. Ancak boşanma ya da dul kalma halinde yeniden aylık bağlanabileceğini ifade etti. Ayrıca çeyiz yardımı alanların, boşanma durumunda yeniden aylık alabilmesi için iki yıllık sürenin dolmasını beklemesi gerektiği vurgulandı.
Malul çocukların durumunun ise ayrı bir hassasiyet taşıdığına işaret eden Karakaş, çalışma gücünü büyük oranda kaybetmiş bireylerin aylıklarının belirli şartlar altında sürdüğünü ifade etti. Ancak kontrol muayenelerinin aksatılması ya da sağlık kurulunun “çalışabilir” kararı vermesi durumunda bu aylıkların kesilebileceği uyarısında bulundu.