Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, yargı sisteminin farklı alanlarında kapsamlı yenilikler içeriyor. Düzenlemenin en fazla dikkat çeken maddeleri arasında, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen kişilere belirli şartlarla ceza indirimi uygulanması bulunuyor.
Kanunla birlikte İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu başta olmak üzere çok sayıda mevzuatta değişiklik gerçekleştirildi.
Miras Kalan Taşınmazların Satışında Yeni Sistem
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan değişiklikle, tamamı miras yoluyla edinilen ve mirasçılar dışında başka bir kişinin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazların satışında yeni bir yöntem uygulanacak.
Ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi durumunda gerçekleştirilecek ilk açık artırma, yalnızca taşınmazın maliki olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu yöntem bir defaya mahsus uygulanacak. İlk artırmada satışın gerçekleşmemesi halinde ikinci artırmaya diğer katılımcılar da girebilecek.
Mirasçılar arasında yapılacak ilk artırmada tekliflerin taşınmazın belirlenen değerinin tamamına ulaşması gerekecek. İkinci artırmada ise mevcut sistemde olduğu gibi belirlenen değerin yüzde 50’si esas alınacak.
Elektronik satış portalında yayımlanacak ilanlarda teminat, teklif ve ödeme şartları daha ayrıntılı şekilde yer alacak. En yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresi içerisinde yatırmayan kişilerin teminatı iade edilmeyecek. Ayrıca bu kişilere teklif ettikleri bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanabilecek.
Noterlik ve İdari Yargıda Kurallar Değişti
Noterlik Kanunu’nda yapılan düzenlemeye göre noterlik evrakları ve defterleri; mahkemeler, sulh ceza hâkimlikleri, cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili resmî kurumlar tarafından incelenebilecek.
Noterlik belgesinin aslının talep edilmesi halinde noter, belgenin bir örneğini çıkararak onaylayacak ve asıl belgeyi ilgili makama gönderecek. Onaylı belge örnekleri, güvenli elektronik imza kullanılarak elektronik ortamda da ilgili kurumlara iletilebilecek.
İdare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı da genişletildi. Konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları tek hâkimle görülebilecek.
IBAN Mağdurlarına Sınırlı Ceza İndirimi
Paketin en dikkat çeken maddelerinden biri Türk Ceza Kanunu’nun dolandırıcılık suçlarını düzenleyen hükümlerine eklendi.
Buna göre bir kişinin dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca banka hesabını, banka veya kredi kartını, ödeme hesabını, aracı kurum hesabını ya da kripto varlık hesabını kullandırmakla sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.
Ancak düzenleme, banka hesabını kullandıran herkesin cezasının otomatik olarak düşürüleceği anlamına gelmiyor. Ceza indirimi için kişinin suça katılımının yalnızca hesap veya ödeme araçlarına ilişkin bilgileri başkasına vermekten ibaret olması gerekecek.
Doğrudan dolandırıcılık faaliyetini yöneten, mağdurlarla iletişim kuran, para transferlerini organize eden veya suçtan aktif şekilde menfaat sağlayan kişiler açısından genel ceza hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Kanuni faiz hesaplamalarında da yeni bir sisteme geçilecek. Sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı esas alınacak.
HAGB Kararlarında 5 Yıllık Denetim Süresi
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulaması yeniden düzenlendi. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında, gerekli şartların oluşması durumunda mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek.
Bu kararın verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceğine yönelik mahkemede olumlu kanaat oluşması ve mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın giderilmesi gerekecek.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişi, 5 yıl boyunca denetime tabi tutulacak. Denetim süresinde kasıtlı yeni bir suç işlenmemesi ve belirlenen yükümlülüklere uyulması halinde açıklanması ertelenen hüküm kaldırılarak davanın düşmesine karar verilecek.
Yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi durumunda ise mahkeme daha önce geri bırakılan hükmü açıklayabilecek. İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi nedeniyle işlediği kötü muamele suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanmayacak.