Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle yıkım faaliyetlerinde güvenlik, çevresel etkiler, teknik sorumluluk ve denetim süreçleri yeniden şekillendirildi.
Yeni yönetmelikle özellikle patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilen yıkımlar için daha ayrıntılı teknik şartlar getirilirken, yüksek yapılarda uygulanacak güvenlik tedbirleri de ayrıca düzenlendi. Bitişik nizam yapılar, çok katlı binalar ve risk oluşturabilecek bölgelerdeki yıkımlarda idarelere ilave tedbir talep etme yetkisi verildi.
Patlayıcıyla Yıkımda Mühendis ve Sertifika Şartı
Yeni düzenlemeye göre patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlarda görev alacak mühendisler için belirli eğitim ve yeterlilik şartları aranacak. İnşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği bölümlerinden mezun olan kişilerin, patlayıcı kullanımı konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir sertifikaya sahip olması ya da bu alanda tezli yüksek lisans yapmış olması gerekecek.
Patlatma işlemini gerçekleştirecek ateşleyicilerde ise B sınıfı yeterlik belgesi zorunlu olacak. Patlatmadan sorumlu mühendis ile yıkım projesini hazırlayan inşaat mühendisi, işlem sırasında şantiye sahasında hazır bulunacak.
Patlayıcı kullanılan yıkımlarda hava koşulları da dikkate alınacak. Yıkım anı yüksek hızlı kameralarla kaydedilecek, oluşan titreşimler ve hava şoku özel ölçüm cihazlarıyla takip edilecek. Teknik açıdan gerekli görülmesi halinde esas yıkımdan önce test patlatması da gerçekleştirilebilecek.
Fenni Mesuliyet ve Yüksek Yapılara Özel Kurallar
Yönetmelikte fenni mesuliyet şartına ilişkin sınırlar da yeniden belirlendi. Yüksekliği 18,50 metreden az olan binalarda genel olarak fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bina bitişik nizamda bulunuyorsa, karma taşıyıcı sisteme sahipse, yapısal düzensizlik içeriyorsa veya sağlık, eğitim ve tarihi eser niteliğindeki alanların yakınında yer alıyorsa idare fenni mesuliyet şartı getirebilecek.
Patlayıcıyla yapılacak yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katına sahip binalarda ise yükseklik sınırına bakılmaksızın fenni mesuliyet zorunlu olacak.
Bina yüksekliği 21,50 metreyi, yapı yüksekliği ise 30,50 metreyi geçen yüksek yapılarda ayrıca özel güvenlik tedbirleri uygulanacak. Şantiye çevresinin perdelenmesi, örtülü yollar oluşturulması ve koruma fanlarının kullanılması gerekecek. Toz, gürültü ve titreşim değerleri de mevzuatta belirlenen sınırlar içinde tutulacak.
Ruhsat Süresi Uzayabilecek, Bazı Hükümler 1 Yıl Sonra Uygulanacak
Düzenleme kamu kurumlarının gerçekleştireceği yıkımlara ilişkin bazı istisnaları da kapsıyor. 6306 sayılı Kanun kapsamında kamu eliyle yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak. Bu çalışmaların fenni mesuliyeti ise ilgili kamu kurumu tarafından üstlenilecek.
Bitişik nizam veya yüksek yapı olması nedeniyle makineli yıkımın güçleştiği projelerde de ruhsat süresine ilişkin ek imkan sağlandı. Müteahhidin başvurması ve ilgili idarenin uygun görmesi halinde yıkım ruhsatının süresi bir defaya mahsus olmak üzere üç aya kadar uzatılabilecek.
Düzenleme yürürlüğe girmeden önce ihalesi başlatılmış ancak henüz ruhsatı düzenlenmemiş kamu binalarında eski yönetmelik hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Kamu yıkımlarındaki fenni mesuliyet ve yürütmeye ilişkin hükümler Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, diğer teknik ve idari düzenlemeler için bir yıllık uyum süresi öngörüldü.