Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, 1 Temmuz itibarıyla zorunlu olarak uygulanmaya başlanacak. Yeni sistemle birlikte vatandaşlar, depozito işaretli içecek ambalajlarını iade ederek karşılığında ödeme alabilecek. Biriken depozito tutarları ise dijital hesaba aktarılacak, banka hesabına transfer edilebilecek ya da ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek.
Uygulama kapsamında ambalajlı içecek satışı ya da servisi yapan işletmeler için kayıt süreci başladı. Büfe, bakkal, market, otel, kafe ve restoran gibi ticari işletmelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırması gerekiyor. Böylece bu işletmeler yalnızca satış noktası olarak değil, aynı zamanda depozito iade noktası olarak da hizmet verecek.
Sistem sadece küçük esnafla sınırlı kalmayacak. Havalimanları, hastaneler, alışveriş merkezleri ve insan yoğunluğunun fazla olduğu alanlarda da iade noktaları oluşturulacak. Bu alanlar, depozitolu ambalajların toplanacağı büyük merkezler olarak kullanılacak.
Depozito iade sistemi nasıl işleyecek?
Yeni uygulamayla tüketiciler, üzerinde özel Depozitosu Olan Ambalajlar logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine biriktirecek. Biriktirilen ambalajlar, marketlerde kurulacak depozito iade makinelerine ya da belirlenen toplama noktalarına teslim edilecek.
Teslim edilen her ambalaj için belirlenen ekonomik bedel, DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcının dijital hesabına aktarılacak. Vatandaşlar bu bakiyeyi farklı şekillerde kullanabilecek. Hesapta biriken tutarlar kişisel banka hesabına gönderilebilecek, ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek ya da anlaşmalı noktalarda alışveriş ödemelerinde kullanılabilecek.
Bu sistemle birlikte ambalaj atıklarının doğaya karışmasının önüne geçilmesi, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve tüketicilerin sürece doğrudan dahil edilmesi hedefleniyor. Sokağa atılan ya da çöpe giden her şişe ve kutunun artık ekonomik bir karşılığı olacak.
Hangi ürünler depozito kapsamına girecek?
Depozito uygulaması, depozito işareti taşıyan cam şişeleri, pet şişeleri ve alüminyum içecek kutularını kapsayacak. Vatandaşların ürünleri satın alırken ambalaj üzerinde yer alan işarete dikkat etmesi gerekecek. Depozito logosu bulunan ambalajlar, sistemde iade edilebilir ürün olarak kabul edilecek.
Uygulamanın ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de geri dönüşüm ekonomisinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Plastik, cam ve alüminyum ambalajların yeniden üretim döngüsüne kazandırılmasıyla ham madde ihtiyacının azalması bekleniyor.
Sistemin tam kapasiteyle işlemesi halinde Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL tutarında finansal katkı sağlanabileceği öngörülüyor.