Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen kanunla birlikte, bu kapsamdaki gençlerin istihdam hakkına erişim şartları açık ve somut kriterlere bağlandı. Özellikle getirilen 30 yaş sınırı dikkat çekerken, başvuru ve yerleştirme süreçlerine ilişkin detaylar da ilk kez bu kadar kapsamlı şekilde tanımlandı.
Yasaya göre, devlet koruması altında yetişen bireylerin istihdam hakkından yararlanabilmesi için bir dizi kriteri eksiksiz karşılaması gerekiyor. Bu kapsamda, hakkında korunma ya da bakım tedbiri kararı bulunması, en az 5 yıl süreyle devlet koruması veya koruyucu aile hizmetlerinden yararlanmış olması ve reşit olduğu tarihte bu hizmetten fiilen faydalanmaya devam ediyor olması şartı aranıyor. Ayrıca başvuru sahibinin Türk vatandaşı olması, en az ortaöğretim mezunu bulunması ve 18 yaşını doldurduktan sonra en geç 5 yıl içinde başvuru yapması gerekiyor.
30 yaş sınırı ve disiplin kriterleri öne çıkıyor
Düzenlemede öne çıkan başlıklardan biri de yaş ve disiplin şartları oldu. Buna göre, başvuru tarihinde adayların 30 yaşından gün almamış olması gerekiyor. Bunun yanı sıra, 14 yaşından itibaren devlet koruması sürecinde toplamda 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olmak da aranan şartlar arasında yer aldı. Bu kriterler, sistemden yararlanacak kişilerin daha kontrollü ve belirli standartlar çerçevesinde seçilmesini amaçlıyor.
Yeni sistemle birlikte hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylanacak ve yerleştirmeler merkezi sınav sonuçlarına göre yapılacak. Kamu kurumları, toplam dolu kadro ve pozisyonlarının binde biri oranında kontenjan ayırmakla yükümlü olacak. Kadro sayısı binden az olan kurumlar ise talep etmeleri halinde bu kapsamda personel alımı gerçekleştirebilecek.
Kamu ve özel sektörde destek mekanizması genişletildi
Yasa yalnızca kamu istihdamını değil, özel sektördeki çalışma imkanlarını da kapsayan önemli teşvikler içeriyor. Buna göre, devlet koruması altında yetişen bireylerin özel sektörde istihdam edilmesi halinde, sigorta primlerinin tamamı 5 yıl süreyle Hazine tarafından karşılanacak. Bu destek; malullük, yaşlılık, genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası primlerini de kapsıyor. Ancak işverenlerin bu teşvikten yararlanabilmesi için SGK bildirimlerini zamanında yapması ve prim yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi şart koşuluyor.
Öte yandan, bu istihdam hakkı yalnızca bir kez kullanılabilecek. Kamuya yerleştirilen ya da herhangi bir şekilde kamu kadrosuna atanan kişiler, bu haktan tekrar yararlanamayacak. Ayrıca görev başladıktan sonra eğitim seviyesinin yükselmesi, otomatik olarak unvan değişikliği hakkı doğurmayacak.