7589 sayılı Kanun ile icra ve iflas süreçlerinden idari yargıya, dolandırıcılık suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, miras paylaşımından kanuni faiz uygulamasına kadar birçok alanda önemli değişiklikler hayata geçirildi.
Miras, İdari Yargı ve Dolandırıcılık Suçlarında Yeni Düzenlemeler
Yeni kanunla birlikte miras yoluyla edinilen taşınmazların ortaklığının satış yoluyla giderilmesine ilişkin süreçte önemli bir değişikliğe gidildi. Taşınmazın tüm maliklerinin mirasçı olması ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmaması halinde yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. İlk artırmada taşınmazın tahmini değerinin tamamı üzerinden teklif verilmesi gerekecek. İhaleyi kazanmasına rağmen bedeli süresi içinde yatırmayan kişilere ise teklif ettikleri bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
İdari yargıda da tek hâkim tarafından görülebilecek dava kapsamı genişletildi. Belirli parasal sınırın altında kalan bazı iptal ve tam yargı davaları artık tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek. Ayrıca öğrencilerin not, burs, kredi, yurt işlemleri ile kamu görevlilerinin izin, lojman, yolluk ve geçici görevlendirme işlemlerine ilişkin davalar da bu kapsamda değerlendirilecek. Buna karşılık okuldan uzaklaştırma veya ilişik kesme sonucunu doğuran disiplin cezalarına ilişkin davalar istisna olarak bırakıldı. Bunun yanında bazı tek hâkim kararları ile belirli idari uyuşmazlıklarda Danıştay'a temyiz yolu da kapatıldı.
Dolandırıcılık suçlarında ise banka hesabı, IBAN, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabını kullandırmakla sınırlı kalan kişilere yönelik cezalarda yarı oranında indirim uygulanabilecek. Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçtan hüküm giymiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek. İnfaz aşamasındaki bazı hükümlüler de mağdurun zararını altı ay içinde tamamen karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
HAGB, Genetik Veriler ve Kanuni Faizde Yeni Dönem
Kanunla birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasında da önemli değişikliklere gidildi. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında gerekli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında artık bu uygulamadan yararlanılması mümkün olmayacak. Ayrıca HAGB kararlarına karşı istinaf ve belirli şartlarda temyiz yolu açık olacak.
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sistemde saklanacak. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde bu veriler silinecek. Diğer durumlarda ise kesinleşen mahkeme kararından itibaren 20 yıl sonunda imha edilecek. Gerekçelerin ortadan kalkması halinde ilgili kişiler verilerinin silinmesini talep edebilecek.
Kanuni faiz uygulamasında da yeni hesaplama yöntemi benimsendi. Sözleşmelerde faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak. Reeskont oranında yılın ilk yarısında beş puan veya daha fazla değişiklik yaşanması halinde ise yılın ikinci yarısında yeni oran geçerli olacak.
Yargı paketinin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de hukuk davalarındaki duruşma takvimine ilişkin oldu. Yeni uygulamaya göre duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması temel kural olarak benimsendi. Bilirkişi incelemelerinin uzaması veya başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu hallerde hâkim gerekçesini açıkça ortaya koyarak daha uzun süre belirleyebilecek.