Emeklilik sisteminden sağlık hizmetlerine, dijital dönüşümden yaşlı bakım hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede toplumun her kesimine dokunan yeni düzenlemeler için takvim netleşti. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş'ın değerlendirmelerine göre, önümüzdeki dönemde sosyal güvenlik sistemi daha sürdürülebilir, kapsayıcı ve modern bir yapıya kavuşturulacak.
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan stratejik hedefler, vatandaşların yaşam kalitesini yükseltmeyi ve sosyal koruma ağını güçlendirmeyi öncelikli amaç olarak belirliyor.
Emeklilikte Dijitalleşme ve Kayıt Dışıyla Mücadele
Programın en dikkat çekici maddelerinden biri, iş gücü piyasasındaki dijital ve yeşil dönüşümün, literatürde "ikiz dönüşüm" olarak adlandırılan sürecin sosyal güvenlik sistemine entegrasyonu. Özellikle yapay zeka destekli sistemlerle kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve gerçek ücretler üzerinden SGK bildirimi yapılması hedefleniyor.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yapay zeka ve büyük veri destekli risk analiz faaliyetlerinin 2026-2028 stratejisiyle tam kapasite devreye alınması planlanıyor. Türkiye'de istihdam edilenlerin sayısı 32 milyon 772 bin kişi seviyesinde bulunurken, kayıt dışı istihdam oranı genel olarak yüzde 25-28 bandında seyrediyor.
Ancak bu verilerde kayıtlı kayıt dışı istihdam olarak tanımlanan, özellikle ücret bazlı kayıt dışılık dahil edilmiyor. Yapay zeka destekli sistemlerle bu sorunun önüne geçilmesi durumunda, çalışanların gerçek kazançları üzerinden SGK'ya bildirilmesiyle birlikte hem emeklilik hem işsizlik hem de istirahat dönemlerinde çok daha yüksek maaşlar söz konusu olabilecek.
Yaşlanan Nüfus İçin Bakım Sigortası Geliyor
Nüfus projeksiyonları, Türkiye’nin hızla yaşlanan bir toplum yapısına doğru ilerlediğini ortaya koyuyor. Yaşlı nüfus oranının 2030’da yüzde 13,5’e, 2060’ta ise yüzde 27’ye ulaşması bekleniyor. Bu tablo, yaşlı bakımının yalnızca ailelerin sorumluluğunda kalmasının sürdürülemez olduğunu gösteriyor.
Bu kapsamda Uzun Süreli Bakım Sigortası sisteminin kurulması için 2026 yılında somut adımlar atılacak. Yeni sigorta kolu sayesinde yaşlı bireylerin evde ya da kurumlarda bakım hizmetleri mali güvence altına alınacak.
Sağlık ve Özel Gruplara Yönelik Koruma Güçleniyor
SGK verileri, sağlık harcamalarının son yıllarda hızlı şekilde arttığını ortaya koyuyor. Genel Sağlık Sigortası’nın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, önleyici sağlık hizmetleri ön plana çıkarılacak. 81 ilde aile hekimliklerinde hipertansiyon ve kardiyovasküler risk taramalarının yaygınlaştırılması ve bu sürecin 2026 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Programda ayrıca engelli bireyler ve çocuklar için özel düzenlemeler yer alıyor. Ulusal Engelliler Veri Tabanı güncellenecek, engelli iş koçluğu hizmetleri tüm illerde yaygınlaştırılacak. Engellilik sağlık kurulu raporlarının e-Rapor sistemi üzerinden dijital entegrasyonu da 2026 program döneminde tamamlanacak.