Evden çıkarken kiracıdan dairenin boyatılmasını isteyen ev sahiplerinin, her durumda bu talepte bulunamayacağı belirtildi. Yargıtay’ın emsal niteliğindeki değerlendirmeleri, “Evi nasıl aldıysan öyle bırak” sözünün her durumda geçerli olmadığını ortaya koydu.
Kira süresi sonunda evden ayrılan birçok kiracı, dairede yalnızca olağan kullanımdan kaynaklanan eskime, solma veya kirlenme olmasına rağmen boya ve badana masrafıyla karşı karşıya kalabiliyor. Bazı ev sahipleri ise bu masrafı depozitodan keserek iade edilecek tutarı azaltabiliyor. Ancak hukuki değerlendirmelere göre kiracı, evi özenli kullandıysa ve duvarlara bilerek zarar vermediyse boya yaptırmakla yükümlü tutulamıyor.
Sözleşmede Yazması Tek Başına Yeterli Değil
Kira sözleşmelerinde zaman zaman “Ev boyalı ve bakımlı şekilde teslim edilecektir” ya da “Kiracı evi boyatarak teslim eder” gibi maddeler yer alabiliyor. Ancak bu ifadelerin her durumda kiracı aleyhine sonuç doğurmayacağı vurgulanıyor. Kiracının sorumluluğunun belirlenebilmesi için taşınmazda olağan kullanım dışında bir zarar olup olmadığına bakılması gerekiyor.
Duvar boyasının zamanla solması, tavanlarda kirlenme oluşması, küçük yüzey izlerinin meydana gelmesi ya da parkelerin kullanım nedeniyle matlaşması olağan yıpranma kapsamında değerlendiriliyor. Bu tür durumlar kiracının kötü kullanımından değil, evin doğal kullanımı ve zamanın etkisinden kaynaklandığı için boya ve tadilat masrafının kiracıya yüklenemeyeceği ifade ediliyor
Ev sahibinin depozitodan boya bedeli kesebilmesi için kiracının evi hor kullandığını, duvarlara kasıtlı zarar verdiğini veya normal kullanım sınırlarını aşan bir hasar oluşturduğunu kanıtlaması gerekiyor. Aksi halde yalnızca “ev boyanmadı” gerekçesiyle depozito kesintisi yapılması hukuken tartışmalı hale geliyor.
Depozito Kesintisine Karşı Yasal Yol Açık
Yargıtay kararlarında da kiracının, kiralananı özenle kullanmak ve sözleşme sonunda aldığı haliyle teslim etmekle yükümlü olduğu belirtiliyor. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamıyor. Sorumluluk, yalnızca kötü kullanım sonucu ortaya çıkan zararlarla sınırlı kabul ediliyor.
Bu nedenle evden çıkarken boya badana yaptırmadığı gerekçesiyle depozitosu kesilen kiracılar, haksız kesintiye karşı yasal yollara başvurabiliyor. Kiracı, e-Devlet üzerinden veya doğrudan icra takibi yoluyla depozitosunun iadesini talep edebiliyor.
Uzmanlara göre kiracıların taşınmazı teslim ederken fotoğraf ve video kaydı alması, varsa teslim tutanağı düzenlemesi ve evdeki mevcut durumu belgeleyerek hareket etmesi büyük önem taşıyor. Böylece depozito iadesi konusunda yaşanabilecek anlaşmazlıklarda kiracının elinde güçlü deliller bulunabiliyor.