Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığının korunması ve tüketicilerin güvenilir gıdaya ulaşması amacıyla yeni gıdalara ilişkin kuralları yeniden belirledi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik, Türkiye’de daha önce yaygın olarak tüketilmemiş, farklı ülkelerden gelen veya laboratuvar ortamında yeni yöntemlerle geliştirilen gıdaların piyasaya sunulmasını sıkı şartlara bağladı.
Düzenlemeye göre, bir ürünün Türkiye’de satışa sunulabilmesi için öncelikle insan sağlığı açısından güvenli olduğunun bilimsel olarak ortaya konulması gerekecek. Ayrıca ürünün tüketiciyi yanıltmaması ve yerine geçtiği gıdaya göre besleyicilik açısından olumsuz bir tablo oluşturmaması şartı aranacak.
Böcek ve Domuz Kaynaklı Ürünlere Onay Verilmeyecek
Yönetmeliğin en dikkat çeken başlıklarından biri yasaklı ürünlerle ilgili oldu. Buna göre böcek ve domuz kaynaklı hiçbir yeni gıda ürünü Türkiye’de onay alamayacak. Bu tür ürünleri piyasaya sunmak isteyen firmaların başvuruları Bakanlık tarafından reddedilecek.
Yeni gıda kapsamında değerlendirilecek ürünler arasında laboratuvar ortamında moleküler yapısı değiştirilmiş gıdalar, mikroorganizma, mantar veya alglerden elde edilen ürünler, hücre ya da doku kültüründen üretilen gıdalar yer alıyor.
Ayrıca daha önce kullanılmamış üretim teknikleriyle elde edilen, besin değerini etkileyen ürünler ile nanomateryal içeren gıdalar da yeni gıda kategorisinde değerlendirilecek. Daha önce yalnızca takviye edici gıda ya da vitamin desteği olarak kullanılan bazı maddelerin normal gıdalara eklenmesi de bu kapsamda ele alınacak.
Bilimsel İnceleme Süreci İşletilecek
Yeni düzenlemeye göre, gıda işletmeleri piyasaya sunmak istedikleri ürünün yeni gıda kapsamına girip girmediğini öncelikle kendileri değerlendirecek. Tereddüt yaşanması halinde ürün piyasaya sürülmeden önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne başvurulacak.
Başvuruların kurallara uygunluğu Bakanlık tarafından 45 iş günü içinde incelenecek. Uygun bulunan dosyalar, alanında uzman bilim insanlarından oluşan Bilimsel Komisyon’a gönderilecek. Komisyon, ürünün sağlık açısından risk taşıyıp taşımadığını 9 aya kadar sürebilecek bir değerlendirme sonunda raporlayacak.
Dünyanın başka ülkelerinde en az 25 yıldır güvenle tüketildiği belgelenen geleneksel gıdalar için ise daha hızlı bir süreç işletilecek. Bu ürünlerde Bilimsel Komisyon değerlendirmesinin 4 ay içinde tamamlanması öngörülüyor.
Hazırlanan bilimsel raporlar 30 gün süreyle kamuoyu ve ilgililerin görüşüne açılacak. Haklı bir itiraz gelmemesi ve güvenlik riski bulunmaması halinde ürün onay alabilecek. Risk tespit edilen başvurular ise reddedilecek.