Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen Anadolu Sohbetleri programında infaz hukukuna ilişkin hazırlıklarla ilgili değerlendirmelerde bulundu.
Uçum, ceza infaz kurumlarındaki yoğunluğa dikkat çekerek cezaevlerinde bulunanların sayısının 440 bini geçtiğini söyledi. Bu durumun bir “kalabalıklaşma sorunu” oluşturduğunu ifade eden Uçum, Adalet Bakanlığının ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulunun konu üzerinde çalışmalar yürüttüğünü aktardı.
Yeni Düzenleme Genel Af Olmayacak
Uçum’un açıklamalarında en fazla dikkat çeken noktalardan biri, hazırlanmakta olan düzenlemenin genel af niteliğinde olmayacağı yönündeki değerlendirme oldu.
Çalışmanın genel bir infaz hukuku düzenlemesi olduğunu belirten Uçum, amaçlarının mahkûmlar açısından adil, mağdurlar açısından ise haklarını gözeten bir sistem oluşturmak olduğunu ifade etti. Buna göre üzerinde çalışılan model, mahkûmiyet kararlarını ortadan kaldıran genel bir af yerine cezaların infaz biçimi ve süreleriyle ilgili değişikliklere odaklanacak.
Uçum ayrıca, daha önce “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında çıkarılan özel nitelikteki düzenlemenin yeni infaz çalışmasına emsal teşkil etmemesi gerektiğini söyledi. Söz konusu düzenlemeyle genel infaz hukuku çalışmasının birbirinden ayrı olduğunu vurguladı.
İnfaz Sürelerinde Değişiklik Gündeme Gelebilir
Yeni düzenlemenin vatandaşların en çok merak ettiği bölümlerinden biri infaz süreleri oldu. Uçum, hazırlanacak sistem içerisinde sürelerle ilgili birtakım iyileştirmelerin gündeme gelebileceğini açıkladı.
Ancak hangi suçlarda infaz oranlarının değişeceği, koşullu salıverilme sürelerinde düzenleme yapılıp yapılmayacağı ya da hangi hükümlülerin yeni sistemden yararlanabileceği konusunda henüz kesinleşmiş bir ayrıntı açıklanmadı.
Uçum, Adalet Bakanlığı ve ilgili kurulların konu üzerinde uzun süredir teknik çalışmalar gerçekleştirdiğini ve infaz hukukunun önümüzdeki dönemde reform yaklaşımıyla yeniden gündeme getirileceğini belirtti.
Her Suç Düzenleme Kapsamında Olmayabilir
Hazırlanan düzenlemenin bütün suçları aynı şekilde kapsayıp kapsamayacağına ilişkin soruya da yanıt veren Uçum, genel bir infaz düzenlemesinde dahi çeşitli istisnalar bulunabileceğine işaret etti.
Uçum’un açıklamasına göre, terör örgütlerine ilişkin suçlarda mevcut hassasiyetler nedeniyle bazı kısıtlamaların korunması gündeme gelebilir. Ayrıca toplumda ciddi tepkiye neden olan bazı suç türlerinin de farklı infaz hükümlerine tabi tutulması ihtimali bulunuyor.
Ancak hangi suçların kesin olarak kapsam dışında kalacağı henüz açıklanmış değil. Uçum, meselenin teknik ve kapsamlı olduğunu, somut düzenleme ortaya çıkmadan suçlar ve uygulanacak hükümler konusunda kesin değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını söyledi.
Gözler Adalet Bakanlığının Hazırlayacağı Metinde
Yeni infaz düzenlemesine ilişkin en önemli ayrıntı, çalışmanın henüz hazırlık aşamasında bulunması. Ortada kamuoyuna açıklanmış nihai bir kanun teklifi veya bütün ayrıntıları belirlenmiş bir düzenleme metni bulunmuyor.
Bu nedenle infaz sürelerinin ne kadar değişeceği, kimlerin düzenlemeden yararlanacağı, hangi suçların istisna tutulacağı ve uygulamanın ne zaman başlayacağı hazırlanacak metnin ardından netlik kazanacak.
Adalet Bakanlığı da ceza infaz sistemine ilişkin farklı başlıklarda çalışmalarını sürdürüyor. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün resmî verilerinde ceza infaz kurumlarındaki tutuklu ve hükümlü mevcutları düzenli olarak takip ediliyor.