Özel hastanelerin acil servislerinde hastalardan ücret talep edilip edilemeyeceğine ilişkin tartışmalar devam ediyor. Habertürk TV'ye konuşan Hasta Hakları Aktivistleri Derneği Başkanı Orhan Demir bu problemi canlı yayında mercek altına aldı.
Sosyal medyada paylaşılan bir görüntüde, yüksek ateş şikâyetiyle özel hastanenin acil servisine başvuran bir hastadan yüksek muayene ücreti istendiği iddiası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu gelişmenin ardından “Hangi durumlar acil vaka sayılır?”, “Özel hastane acilde ücret alabilir mi?” ve “Yüksek ateş acil kabul edilir mi?” soruları yeniden araştırılmaya başlandı.
Acil sağlık hizmetlerinde temel ölçüt, hastanın sağlık durumunun hayati risk taşıyıp taşımadığı ve tıbbi müdahale gerektirip gerektirmediği olarak değerlendiriliyor. Buna göre ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma, yüksek ateş, solunum güçlüğü, şiddetli ağrı, bilinç kaybı ve benzeri durumlarda hastanın acil vaka kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.
Yüksek Ateş Acil Vaka Sayılabilir
Acil servis başvurularında yüksek ateş önemli bir belirti olarak kabul ediliyor. 38 derece üzerindeki ateşe hastanın şikâyetleri de eşlik ediyorsa, sağlık kuruluşunun bu kişiyi acil durum kapsamında değerlendirmesi bekleniyor. Ateşin 39 derece ve üzerine çıkması halinde ise hastanın başka yakınması bulunmasa bile acil vaka kabul edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Bu tür başvurularda hastanın ateşinin neden kaynaklandığını belirlemek için muayene, tahlil veya farklı tetkikler yapılabiliyor. Eğer hastaya tıbbi müdahale uygulanıyor, hasta müşahede altına alınıyor, tetkik yapılıyor veya tedavi süreci başlatılıyorsa, bu durum acil sağlık hizmeti kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle acil vaka olarak işlem gören hastadan ilave ücret talep edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Hastanın özel hastanenin acil servisine başvurmuş olması tek başına acil vaka olduğu anlamına gelmiyor. Acil olup olmadığına tıbbi değerlendirme sonucunda hekim karar veriyor. Hastanın genel durumu, ateşi, oksijen seviyesi, şikâyetleri, muayene bulguları ve ihtiyaç duyulan tetkikler bu değerlendirmede belirleyici oluyor.
Tıbbi Müdahale Yapıldıysa Ücret Alınmaması Gerekiyor
Mevzuat kapsamında, ani gelişen hastalık, kaza veya yaralanma nedeniyle sağlık kuruluşuna başvuran bir kişinin müşahede altına alınması, yatışının yapılması, tıbbi müdahaleye tabi tutulması, başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmesi ya da sevkli olarak gelmesi acil vaka kapsamında değerlendiriliyor.
Tıbbi müdahale yalnızca büyük operasyonlar veya ileri tedavilerle sınırlı görülmüyor. Ateşi düşürmek için yapılan uygulamalar, solunum ve dolaşımı desteklemeye yönelik işlemler, ağrı kesici enjeksiyonlar, serum takılması, kan tahlili, görüntüleme ya da hastalığın nedenini belirlemeye yönelik girişimler de tıbbi müdahale kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bu nedenle acil servise başvuran bir hastaya sağlık durumuyla ilgili müdahale yapılmışsa, bu kişinin acil vaka olarak kabul edilmesi ve acil hal devam ettiği sürece ek ücret talep edilmemesi gerektiği belirtiliyor. Hastanın hayatını veya vücut bütünlüğünü tehdit eden risk ortadan kalkıncaya kadar acil hizmetlerin ücretsiz yürütülmesi gerekiyor.
Acil olmadığı değerlendirilen hastalar ise yeşil alan hastası olarak kabul edilebiliyor. Bu durumda hastaya acil durumunun bulunmadığı ve polikliniğe yönlendirilmesi gerektiği bildiriliyor. Buna rağmen hasta özel hastanede hizmet almaya devam etmek isterse, poliklinik kaydı açılabiliyor ve bu durumda alınan ücret poliklinik hizmeti kapsamında değerlendiriliyor.
Acil Hal Sona Erdiğinde Bilgilendirme Önemli
Acil vaka olarak değerlendirilen bir hastada, hayati riskin veya vücut bütünlüğünü tehdit eden durumun yapılan müdahaleyle ortadan kalkması halinde acil halin sona erdiği kabul edilebiliyor. Ancak bu aşamadan sonra ücretlendirme yapılabilmesi için hastanın durum hakkında bilgilendirilmesi ve rızasının alınması gerekiyor.
Örneğin bilinci kapalı şekilde özel hastaneye getirilen, ameliyat edilen veya yoğun bakımda tedavi gören bir hastada, acil halin sona erdiğini yalnızca hastanın bilincinin açılmasıyla kabul etmek tartışmalı görülüyor. Tıbbi açıdan hastanın tedavisinin sürmesi gerekiyorsa, yalnızca form imzalatılarak ücret sürecinin başlatılması hukuki açıdan sorunlu kabul ediliyor.
Bu nedenle özel hastanelerde acil servis ücretleri konusunda hastanın durumu, yapılan müdahale, aciliyetin devam edip etmediği ve hastaya yapılan bilgilendirme belirleyici oluyor.