Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı belirtilen kanun teklifi taslağında, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara tütün ürünlerinin ömür boyu satılmaması, “slim” olarak bilinen ince sigaraların piyasadan kaldırılması ve sigara kullanımına ilişkin açık alan kurallarının genişletilmesi gibi dikkat çekici maddeler bulunuyor.
Teklif hazırlığında yer alan Prof. Dr. Toker Ergüder’in Anadolu Ajansına verdiği bilgilere göre taslağın ekim ayında TBMM’ye sunulması öngörülüyor. Dolayısıyla söz konusu düzenlemeler henüz yürürlüğe girmiş yasaklar değil, kanun teklifi hazırlığındaki hükümlerden oluşuyor.
2015’ten Sonra Doğanlara Ömür Boyu Satış Yasağı Planı
Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanları kapsıyor. Buna göre bu tarihten sonra doğan kişilere hayatları boyunca tütün ürünü satılmaması ve kullanımının yasaklanması öngörülüyor. Düzenlemenin temel hedeflerinden birinin çocukların ve gençlerin tütün ürünlerinden uzak tutulması olduğu belirtiliyor.
Taslakta ayrıca 2040 yılı sonrasında Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi ve satışının tamamen sona erdirilmesine yönelik bir madde bulunduğu da aktarıldı. Teklif hazırlığında yer alan isimler, benzer uzun vadeli tütün politikalarının başka ülkelerde de gündeme geldiğini belirtiyor.
Restoranların Açık Alanlarında da Yeni Kurallar
Yeni düzenleme yalnızca satışla sınırlı değil. Taslakta lokantaların hem kapalı hem de açık alanlarında sigara kullanımının yasaklanması öngörülüyor. Parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde ise sigara kullananlar için dışarıdan görünmeyecek şekilde özel alanlar oluşturulması planlanıyor.
Çocukların ve gençlerin sigara kullanımını görmesinin azaltılması da düzenlemenin gerekçeleri arasında gösteriliyor. Bunun yanında 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişiminin zorlaştırılması için kimlik doğrulama ve ödeme sistemleri üzerinden yeni önlemler üzerinde çalışıldığı bildirildi.
Slim Sigaralar da Piyasadan Kalkabilir
Taslakta sigaraların görünüm ve paket yapısına ilişkin önemli değişiklikler de yer alıyor. Planlanan standart paket uygulamasıyla sigara çeşitleri arasında paket ve biçim farklılıklarının azaltılması hedefleniyor.
Bu kapsamda özellikle “slim” olarak bilinen ince sigaraların piyasadan kaldırılması gündemde. Standartlaştırmayla tüm sigaraların belirli kurallar çerçevesinde satılması planlanıyor. Sigara paketlerine ayrıca “sağlık vergisi” getirilmesi de taslakta yer alan seçeneklerden biri. Bu vergiden elde edilecek kaynağın koruyucu sağlık hizmetlerinde kullanılması planlanıyor.
Türkiye’de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirten Ergüder, 2012’de yaklaşık 4,5 milyar paket olan satış miktarının 2025’te yaklaşık 8 milyar pakete ulaştığını ifade etti. Taslağın hangi maddelerinin yasalaşacağı ve uygulamanın nasıl hayata geçirileceği ise TBMM’deki teklif ve görüşme sürecinin ardından netleşecek.