“Görünmez Katil” olarak nitelendirilen karbonmonoksit gazının renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesinin zor olduğunu belirten Acar, zehirlenmenin önlenmesi ve ilk müdahale konusunda kritik bilgiler paylaştı.
Karbonmonoksit, soba, kombi, şofben gibi yakıtla çalışan cihazların yanması sırasında, ortamda yeterli oksijen olmadığında açığa çıkıyor. Hatalı baca bağlantıları, kapalı menfezler, yıllık bakımı yapılmayan cihazlar ve lodoslu havalarda soba yakmak en yaygın zehirlenme nedenleri arasında yer alıyor. Gaz, solunduğunda kana geçerek oksijen taşınmasını engelliyor ve vücudu hızla oksijensiz bırakıyor. İlk belirtileri baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik ve bulantı olan zehirlenme, hızlı müdahale edilmezse bilinç kaybı, kalıcı nörolojik hasar ve ölümle sonuçlanabiliyor.
“Zehirlenmeyi Önlemenin İlk Adımı Farkındalıktır”
Doç. Dr. Acar, alınacak basit ancak hayati önlemlerle bu sessiz tehlikenin önüne geçilebileceğini vurguladı. İşte dikkat edilmesi gerekenler:
Düzenli Bakım Şart: Soba, kombi, şofben ve bacaların her yıl yetkili kişilere düzenli bakımı ve temizliği yaptırılmalı.
Havalandırma Hayat Kurtarır: Yakıtla çalışan cihazların bulunduğu odalardaki havalandırma menfezleri asla kapatılmamalı, ortam sık sık havalandırılmalı.
Lodos Tehlikesi: Lodoslu ve fırtınalı havalarda soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise yatılan odada kesinlikle bulunulmamalı.
Dedektör Kullanımı: Özellikle uyku alanlarına yakın noktalara karbonmonoksit dedektörü taktırılması erken uyarı sağlayabilir.
Kapalı Alan Uyarısı: Kapalı garaj, bodrum gibi alanlarda araç veya jeneratör çalıştırılmamalı, mangal yapılmamalı.
İlk Müdahale ve Acil Çağrı Kritik Önem Taşıyor
Zehirlenme şüphesi durumunda yapılacaklar da hayat kurtarıcı nitelikte. Acar, “Zehirlendiğini düşündüğünüz kişiyi derhal temiz havaya çıkarın, üzerindeki sıkı kıyafetleri gevşetin ve hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Müdahale için kesinlikle beklemeyin. Karbonmonoksit zehirlenmesi, hızlı ve doğru müdahale ile atlatılabilir, ancak geç kalındığında sonuçları ağır olabilir” diyerek sözlerinitamamladı.
Baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik gibi belirtiler görüldüğünde kişilerin hemen ortamdan dışarı çıkarılması veya ortamın havalandırılması, zehirlenmeden şüpheleniliyorsa vakit kaybedilmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini hatırlatan Acar, vatandaşları bilinçli olmaya davet etti.