Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yüzleşmeye devam ettiğini vurgulayan açıklamada, “Deprem doğal bir olaydır, ancak afete dönüşmesi insan kaynaklı ihmallerden kaynaklanıyor” denildi.
26 Yıldır Çözülemeyen Sorunlar
1999 Marmara Depremi, Türkiye’nin deprem riskini acı bir şekilde ortaya koymuştu. Ancak aradan geçen 26 yılda, özellikle İstanbul ve Marmara bölgesinde yeterli hazırlık yapılamadı. 23 Nisan 2025’te Silivri açıklarında yaşanan 6,1 büyüklüğündeki deprem, bu eksiklikleri yeniden gündeme getirdi.
TBMM raporlarına göre, Türkiye genelinde yaklaşık 6 milyon riskli yapı bulunuyor, ancak kentsel dönüşüm sadece %4 oranında tamamlanabildi. Açıklamada, kentsel dönüşümün genellikle rant odaklı bölgelerde yoğunlaştığı, riskli alanlarda ise yetersiz kaldığı eleştirildi. 6 Şubat 2023 depremlerinde 50 binden fazla can kaybı ve 240 binden fazla binanın yıkılması, ihmallerin ağır sonuçlarını bir kez daha gösterdi. Vaat edilen 650 bin konuttan sadece %32’si teslim edilebildi.
Kaynaklar ve Çözüm Önerileri
TMMOB Uşak Şubesi, 17 Ağustos sonrası toplanan Özel İletişim Vergisi’nden 40,2 milyar dolar elde edildiğini, ancak 2012-2024 arasında kentsel dönüşüme yalnızca 480 milyar TL harcandığını belirtti. Bu kaynakların daha etkin kullanılması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, insan odaklı kentleşme anlayışının benimsenmesi, yapı denetiminin kamusal bir hizmet olarak yeniden düzenlenmesi ve meslek odalarının sürece dahil edilmesi gerektiği ifade edildi. Eğitim ve sağlık hizmetlerindeki eksiklikler de hatırlatılarak, deprem sonrası toparlanma süreçlerinin yetersizliği eleştirildi. TMMOB, bilimin ve mühendisliğin rehberliğinde hareket edilmesi gerektiğini savunarak, “Depremler kaçınılmaz, ama afetler önlenebilir” mesajını verdi.