Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 22 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda, Ulubey ilçesine bağlı Kışla ve Gümüşkol köylerinde yer alan tarihi alanla ilgili önemli bir karar aldı. 2004 yılında İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından tescil edilen ancak sit derecesi belirlenmeyen alan, uzun süren teknik çalışmalar ve koordinasyon süreçlerinin ardından nihayet koruma statüsüne kavuştu.
Taşınmaz Ulusal Envanter Sistemi kapsamında yapılan detaylı çalışmalar sonrasında hazırlanan uzman raporu, alanın arkeolojik değerinin korunması için acil önlemler alınması gerektiğini ortaya koydu. Devlet Su İşleri, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Karayolları Bölge Müdürlüğü, Uşak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile İller Bankası gibi birçok kurumun görüşleri alınarak hazırlanan kapsamlı değerlendirmede, Hacet Tepe Kalesi, kaya mezarları ve arkeolojik yerleşimin korunması için katı tedbirler belirlendi.
İzinsiz Kazıya Suç Duyurusu
Koruma çalışmaları sırasında ortaya çıkan bir detay ise yetkilileri harekete geçirdi. Kaya mezarlarından birinde yapılan incelemede izinsiz kazı yapıldığı tespit edildi. Uşak Müze Müdürlüğü uzmanlarının belirlediği koordinatlarda bulunan bu izinsiz kazı için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunuldu. Adli tahkikat tamamlandıktan sonra kazı çukurunun, Müze Müdürlüğü denetiminde yerel idare tarafından elenmiş dolgu toprağı ile kapatılması kararlaştırıldı.
Sıkı Koruma Önlemleri Devreye Girdi
1. derece arkeolojik sit alanı statüsü ile birlikte bölgede uygulanacak koruma ve kullanma koşulları da netleşti. Koruma Yüksek Kurulu'nun 1999 tarihli ilke kararı doğrultusunda belirlenen beş maddelik düzenleme, alanda hiçbir yapılaşmaya izin verilmeyeceğini açıkça ortaya koyuyor. İmar planlarında aynen korunacak sit alanı olarak belirlenen bölgede, bilimsel amaçlı kazılar haricinde hiçbir kazı faaliyeti gerçekleştirilemeyecek.
Alt yapı çalışmaları için de sıkı kurallar getirildi. Resmi ve özel kuruluşların zorunlu durumlarda yapacağı alt yapı uygulamalarının mutlaka müze müdürlüğünün ve varsa kazı başkanının görüşü alınarak koruma kurulunda değerlendirilmesi şart koşuldu. Tarımsal faaliyetler de büyük ölçüde sınırlandırıldı. Yeni tarımsal alanların açılması yasaklanırken, yalnızca sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetlerin devam etmesine izin verildi. Toprağın sürülmesine dayanan tarımsal uygulamalar kesinlikle yasaklandı.
Alanda ağaçlandırma yapılamayacak, sadece mevcut ağaçlardan ürün alınabilecek. Taş, toprak, kum gibi malzemelerin alınması, kireç, taş, tuğla, mermer, kum ve maden ocaklarının açılması tamamen yasaklandı.