Bilinçsizce toplanarak tüketilen yabani mantarlar, karaciğer ve böbrek yetmezliğinden ölüme kadar uzanan ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Üstelik bazı zehirli mantarların belirtileri tüketimden 6 saat sonra, hatta daha geç ortaya çıkabiliyor.
Yağışlı havaların etkisiyle ormanlık alanlarda ve kırsal bölgelerde mantar toplama faaliyetleri yeniden yoğunlaşıyor. Ancak doğada kendiliğinden yetişen mantarların bilinçsizce tüketilmesi, ciddi zehirlenme riskini beraberinde getiriyor.
Zehirli ve yenilebilir mantarların birbirine oldukça benzeyebilmesi, tehlikenin fark edilmesini zorlaştırıyor. Mantarın rengi, kokusu, yetiştiği yer veya dış görünümü, güvenli olup olmadığını belirlemek için yeterli kabul edilmiyor. Özellikle halk arasında yaygın olan bazı yöntemlerin mantarın zehirli olup olmadığını anlamada güvenilir sonuç vermediği belirtiliyor.
Mantar Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Mantar zehirlenmesinde ortaya çıkan belirtiler, tüketilen mantarın türüne ve içerdiği toksik maddelere göre değişiklik gösterebiliyor. Bazı zehirlenmelerde ilk birkaç saat içerisinde mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, baş dönmesi, aşırı terleme ve tansiyon düşüklüğü yaşanabiliyor. Ancak bazı tehlikeli mantar türlerinde belirtilerin ortaya çıkması 6 saati aşabiliyor. Bu tür zehirlenmelerde başlangıçta herhangi bir şikâyetin bulunmaması, mantarın güvenli olduğu anlamına gelmiyor.
Gecikmeli ortaya çıkan zehirlenmelerde ciddi karaciğer ve böbrek hasarı gelişebiliyor. Ağır vakalarda organ yetmezliği ve hayati tehlike söz konusu olabiliyor. Mantarın pişirilmesi, kaynatılması, kurutulması veya sirkeli suda bekletilmesi de bütün zehirli maddeleri ortadan kaldırmıyor. Ayrıca mantarın böcekler veya salyangozlar tarafından yenilmiş olması, insanlar için güvenli olduğunu göstermiyor.
Zehirlenme Şüphesinde Ne Yapılmalı?
Doğadan toplanan bir mantarın tüketilmesinin ardından zehirlenmeden şüpheleniliyorsa belirtilerin ortaya çıkması beklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Zehirlenme şüphesinde kişi kendi kendine kusturulmamalı, yoğurt veya başka yiyeceklerle tedavi edilmeye çalışılmamalı. Acil durumlarda 112 aranmalı, zehirlenmeyle ilgili danışmanlık için 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezinden bilgi alınmalı. Mümkünse tüketilen mantarın kalan örneğinin veya fotoğrafının sağlık ekiplerine gösterilmesi, mantarın belirlenmesine yardımcı olabiliyor.