Uşak ili Eşme ilçesi Takmak köyü sınırlarında, 216 ada 21 parselde yapılması talep edilen 59 bin 840 kapasiteli broiler hayvancılık işletmesiyle ilgili süreç, bölgede önemli bir arkeolojik kararın alınmasına neden oldu. Alanda Müze Müdürlüğü tarafından tespit edilen pişmiş toprak buluntuların ardından başlatılan değerlendirme süreci, Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından karara bağlandı.
Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 19 Mart 2026 tarihli yazısı ve ekleriyle başlayan resmi süreçte, Kütahya Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanları tarafından bölgede yerinde incelemeler yapıldı. 3 Nisan 2026 ve 7 Nisan 2026 tarihli uzman raporlarının yanı sıra, ilgili kurumlardan alınan görüşler, kadastro haritaları ve teknik değerlendirmeler dosyada incelendi.
Yapılan görüşmeler sonucunda, Takmak köyü sınırlarında tespit edilen Yunuskalfa Nekropol Alanı’nın, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile ilgili yönetmelikler kapsamında 3. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine karar verildi.
Pişmiş Toprak Buluntular Süreci Başlattı
Takmak köyünde hayvancılık işletmesi yapılması planlanan taşınmaza ilişkin inceleme sırasında tespit edilen pişmiş toprak buluntular, alanın kültür varlığı yönünden araştırılmasını gündeme taşıdı. Bu kapsamda Müze Müdürlüğü buluntulara ilişkin değerlendirme yaparken, konu Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü aracılığıyla Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna iletildi.
Kurul uzmanları tarafından yapılan arazi incelemelerinde, bölgenin arkeolojik niteliği değerlendirildi. Hazırlanan uzman raporlarında, Yunuskalfa Nekropol Alanı’nın korunması gereken taşınmaz kültür varlığı niteliği taşıdığı belirtildi. Dosyada ayrıca İller Bankası, Devlet Su İşleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Uşak İl Özel İdaresi, Karayolları, Doğa Koruma ve Milli Parklar, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Orman İşletme Müdürlüğü gibi kurumlardan gelen görüşler de değerlendirildi.
Yunuskalfa Nekropolü 3. Derece Sit Oldu
Kütahya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, yapılan incelemeler ve alınan kurum görüşleri doğrultusunda Yunuskalfa Nekropol Alanı’nın 3. derece arkeolojik sit olarak tescillenmesine karar verdi. Kararla birlikte sit sınırlarını gösteren 1/25000 ölçekli harita, kadastral harita, şerh konulacak parsel listesi ve tescil fişi de onaylandı.
Talebe konu olan broiler hayvancılık işletmesine yönelik çalışmaların ise sit sınırları dışında kaldığı belirtildi. Bu nedenle söz konusu yatırım talebinin ilgili idaresince değerlendirilmesine karar verildi. Böylece hayvancılık işletmesiyle ilgili nihai değerlendirme, alanın sit sınırı dışında kalması nedeniyle ilgili kurumların yetki ve sorumluluğuna bırakılmış oldu.
Alanda Yeni Yapılaşma Kurula Bağlandı
Kurul kararında, Yunuskalfa Nekropol Alanı için geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları da belirlendi. Buna göre alanda her ölçekteki plan uygulaması durduruldu. 1/25.000 ölçekli plan kararları ve notlarının, sit statüsü dikkate alınarak ilgili idarelerce yeniden gözden geçirilmesi istendi.
Geçiş dönemi koruma esaslarının üç yıl süreyle geçerli olacağı, bu süre içinde Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlanarak Koruma Bölge Kuruluna iletilmesi gerektiği belirtildi. Yeni yapılaşma taleplerinde ise Müze Müdürlüğü denetiminde sondaj yapılması şartı getirildi. Sondaj sonucunda kültür varlığına rastlanması halinde alanın sit derecesinin yeniden değerlendirileceği ve yapılaşma koşullarının Koruma Bölge Kurulu tarafından belirleneceği kaydedildi.
Ayrıca alanda altyapı çalışmaları, enerji nakil hattı, içme suyu, kanalizasyon, foseptik çukuru ve benzeri uygulamalar için Koruma Bölge Kurulu kararı alınması zorunlu hale getirildi. Taş, toprak, kum alınması; ocak açılması; çöp, sanayi atığı veya benzeri malzeme dökülmesi yasaklandı.
Mevcut tarım ve seracılık faaliyetlerinin devam edebileceği belirtilirken, tabii zemin kotu altında yapılacak tarımsal uygulamalar, ağaçlandırma, ağaç sökümü, seracılık ve hayvancılık işletmesi gibi faaliyetler için Kuruldan izin alınması gerektiği ifade edildi. Karara aykırı uygulamaların tespiti halinde ise ilgili idarelerce işlemlerin durdurulacağı ve konunun belgeleriyle birlikte Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletileceği bildirildi.