2026'da Hayata Geçiyor: Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nde Kim Ne Kadar Biriktirecek?
Emeklilik döneminde daha yüksek gelir hedefiyle hazırlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için çalışmalar hız kazandı. Hükümet, mevcut emeklilerin gelirlerini artırmaya yönelik düzenlemelerin yanı sıra, aktif çalışanların gelecekte daha rahat bir emeklilik dönemi geçirmesi için yeni bir model üzerinde çalışıyor. TES, emeklilikte "ikinci maaş" niteliğinde bir gelir kapısı olarak tasarlanıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı ve yasal düzenleme çalışmalarını sürdürürken, Meclis sürecinin tamamlanmasının ardından sistemin devreye alınması bekleniyor.
TES nedir, nasıl işleyecek?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi; çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı, fon temelli bir tasarruf modeli olarak öne çıkıyor. Amaç, uzun vadede birikim oluşturmak ve emeklilik döneminde SGK maaşına ek bir gelir sağlamak.
Model oldukça basit bir mantıkla işliyor. Çalışanın brüt maaşından yüzde 3 oranında kesinti yapılacak ve bu tutar TES fonuna aktarılacak. İşveren de aynı oranda katkı sunacak. Devlet ise hem vergi avantajı hem de ek katkı sağlayacak. Toplanan birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilecek. Emeklilik dönemine gelindiğinde katılımcıya ya toplu ödeme ya da aylık ek maaş şeklinde geri dönecek.
BES'te otomatik katılım 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, TES'te tüm çalışanlar için zorunlu katılım seçeneği masada. BES'te ilk iki ay içinde cayma hakkı bulunuyor. Ancak TES'te en az 10 yıl sistemde kalma şartı getirilmesi ve erken çıkışın büyük ölçüde sınırlandırılması bekleniyor. Yani sistem daha uzun vadeli bir bağlılık öngörüyor.
Kim ne kadar katkı yapacak?
TES'te çalışanın brüt maaşından yüzde 3 kesinti yapılacak. İşveren de yüzde 3 oranında katkı sağlayacak. Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 destek verecek. BES'te işveren katkısı bulunmazken, TES'te işverenin de sisteme dahil edilmesi en önemli farklardan biri. Sistemin, kıdemi teşvik edecek bir yapıda kurgulanması da gündemde. Uzun süre aynı işyerinde çalışanların daha avantajlı hale gelmesi seçeneği değerlendiriliyor. İş değiştiren çalışanların birikimi ise korunacak.
TES devreye girdiğinde otomatik BES sisteme entegre edilecek. Maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak. Yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti uygulanacak. TES'te özel sektör-kamu ayrımı yapılmaması bekleniyor. Polis, öğretmen, doktor gibi kamu çalışanlarının da sisteme dahil edilmesi planlanıyor. Memurlar için kamunun hem işveren katkısı olarak yüzde 3 ödeme yapması hem de çalışan katkısının yüzde 30'u kadar devlet desteği sunması bekleniyor.
Emeklilikte "ikinci maaş" dönemi
TES'te birikimlere erişim, SGK emeklilik yaşına bağlanacak. Sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58-65, erkeklerde 60-65 yaş arasında kademeli bir uygulama söz konusu. BES'te olduğu gibi istenildiği zaman çıkış imkanı bulunmayacak. TES'te, SGK'dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş ödenmesi planlanıyor.
Asgari ücretli bir çalışan için örnek hesaplama yapıldığında, brüt maaş 33.030 TL üzerinden çalışan kesintisi 991 TL, işveren katkısı 991 TL, devlet katkısı 297,27 TL olacak. Aylık toplam TES birikimi 2.279,07 TL'ye ulaşacak. Bu hesaba göre 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL'ye, 20 yıl sonunda ise 618 bin 480 TL'ye ulaşabilecek.
Ortalama 45.000 TL brüt maaş için çalışan kesintisi 1.350 TL, işveren katkısı 1.350 TL, devlet katkısı 405 TL olacak. Aylık toplam birikim 3.105 TL'ye ulaşacak. En düşük memur maaşı olan 61.890 TL brüt üzerinden ise çalışan katkısı 1.856,70 TL, işveren katkısı 1.856,70 TL, devlet katkısı 557,01 TL ile toplam aylık fon birikimi 4.270,41 TL olacak.
