Çakar Cezasında Yeni Dönem: Araç Sahibine Otomatik Ceza Yok

Araç sahiplerini yakından ilgilendiren çakar cezasına ilişkin önemli bir gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), mevzuata aykırı şekilde kullanılan ışıklı ve sesli uyarı cihazları nedeniyle araç sahibine de ceza uygulanmasını öngören düzenlemeyi iptal etti. Karar, Resmî Gazete’de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.

AYM’nin iptal kararı, Tokat 2’nci Sulh Ceza Hakimliği’nin başvurusu üzerine alındı. Başvuruda, Karayolları Trafik Kanunu’nun 26’ncı maddesinde yer alan ve halk arasında “çakar” olarak bilinen ışıklı ve sesli uyarı cihazlarına ilişkin ceza düzenlemesinin Anayasa’ya aykırı olduğu savunuldu.

Araç Sahibi ile Sürücü Ayrımı Yapıldı

Mevcut düzenlemeye göre, mevzuatta izin verilmeyen ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini kullanan sürücülere 96 bin TL idari para cezası, sürücü belgesinin geri alınması ve aracın trafikten men edilmesi gibi yaptırımlar uygulanıyordu. Ayrıca sürücünün aynı zamanda araç sahibi olmaması halinde, araç sahibine de aynı miktarda ceza kesilmesi öngörülüyordu.

Anayasa Mahkemesi, bu uygulamanın suçun şahsiliği ilkesine aykırı olduğuna hükmetti. Kararda, ceza uygulanabilmesi için hukuka aykırı fiilin bizzat kişi tarafından işlendiğinin açık şekilde ortaya konulması gerektiği vurgulandı. Araç sahibinin hangi eyleminin suç teşkil ettiğinin kanunda açıkça tanımlanmadığına dikkat çekildi.

AYM: İlliyet Bağı Kurulmamış

AYM gerekçeli kararında, araç sahibi olma durumu ile kural ihlali arasında doğrudan bir illiyet bağı kurulamadığını belirtti. Araç sahibinin, sürücünün yaptığı ihlalden haberdar olup olmadığının veya ihlale nasıl katkı sunduğunun net şekilde ortaya konulmadığı ifade edildi. Bu nedenle söz konusu kuralın Anayasa’nın 2’nci ve 38’inci maddelerine aykırı olduğu sonucuna varıldı.