Emekliler 3 maaş birden nasıl alır? Uzman ekonomist açıkladı
Türkiye’de emekli sayısı 16 milyonu aşarken, EYT düzenlemesiyle genç yaşta emekli olanların çalışma hayatına devam etme eğilimi arttı. Gazeteci Faruk Erdem, çalışan emeklilerin sosyal ve özlük haklarını Sabah gazetesinde detaylı bir şekilde ele aldı. Emeklilerin aynı anda üç maaş alabilmesinin mümkün olduğunu belirten Erdem, bu formülün detaylarını açıkladı.
Çalışan Emeklinin Hakları ve Sigorta Durumu
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenler için yasal bir engel bulunmuyor. Çalışan emekliler, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek kayıtlı çalışabiliyor. Bu primler, iş kazası ve meslek hastalığı kapsamını içeriyor ancak emekli maaşını artırmıyor ya da ikinci bir emekliliğe imkan sağlamıyor.
Emekli maaşı, çalışmaya devam edenler için kesintisiz ödeniyor ve geçmişte Bağ-Kur’lulara uygulanan kesintiler de kaldırıldı. Böylece çalışan emekliler, hem iş yerinden ücretlerini hem de emekli maaşlarını tam olarak alabiliyor. Erdem, kayıt dışı çalışmanın ise yasalara aykırı olduğunu vurguladı.
Üç Maaş Formülü ve Özlük Hakları
Eşi vefat eden bir emekli, ölüm aylığı almaya hak kazanıyor. Bu kişi kendi emekli maaşını alırken, çalışmaya devam ederse iş yerinden de ücret elde edebiliyor. Örneğin, en düşük emekli maaşı 16.881 TL, eşten ölüm aylığı (yüzde 50 oranında) 8.440 TL ve asgari ücret 22.104 TL olduğunda, toplamda en az 47.425 TL gelir mümkün.
Ölüm aylığı için vefat eden sigortalının en az 1800 gün prim ödemiş olması veya SSK’lılarda 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim şartı gerekiyor. Çalışan emekliler, kıdemlerine göre yıllık izin hakkından yararlanıyor ve 50 yaş üstündekiler için bu süre 20 günden az olamıyor. Ancak işsizlik maaşı alamıyorlar, çünkü işsizlik sigorta primi kesilmiyor. İşten çıkarılmaları durumunda ise ihbar ve kıdem tazminatı alabiliyorlar.