Emeklilik Hayaliiz Kabusa Dönmesin, SGK Denetimleri Sıkılaşıyor
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, sahte sigortalılık nedeniyle yıllar sonra bile emekliliğin iptal edilebileceğini, ödenen tüm paraların faiziyle geri istendiğini açıkladı. "Hatır için" yapılan sigortalar büyük risk taşıyor.
Son dönemde sosyal güvenlik sisteminde sahte sigortalılık vakalarında ciddi bir artış yaşanıyor. Bu durum, yıllar sonra bile emekliliklerin iptal edilmesine ve vatandaşların büyük mağduriyetler yaşamasına yol açıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, özellikle prim gününü tamamlama telaşındaki vatandaşları uyararak, kısa vadeli çözümlerin uzun vadede felaketle sonuçlanabileceğini vurguluyor.
Hangi durumlar sahte sigorta sayılıyor?
Sahte sigortalılık, bir kişinin bir işyerinde fiilen çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi gösterilmesi anlamına geliyor. Erdursun, bu durumun en sık şu şekillerde ortaya çıktığını belirtiyor: Eş, dost veya akraba işyerinde "hatır için" sigortalı gösterilme, hiç tanınmayan bir işyerine aracıya para vererek sigorta yaptırma, kâğıt üzerinde var olan ama faaliyet göstermeyen şirketler üzerinden bildirim yapılması ve işyerine hiç gitmeden sigortalı görünme.
Erdursun, "Eksik prim gününü tamamlamak ya da avantajlı emeklilik şartlarını korumak için başvurulan sahte sigortalılık, kısa vadede çözüm gibi görünse de uzun vadede ağır sonuçlar doğuruyor. Yıllar sonra gelen bir denetim, emeklilik dahil tüm hakları tartışmalı hale getirebiliyor" uyarısında bulunuyor.
Emeklilik iptali nasıl gerçekleşiyor?
Kamuoyunda "emeklilik iptali" olarak bilinen süreç aslında teknik olarak biraz farklı işliyor. Önce kişinin belirli dönemlerdeki sigortalılığı geçersiz sayılıyor, ardından bu günlere dayanarak yapılan emeklilik hesabı bozuluyor ve sonuç olarak bağlanan aylık kesilebiliyor. Yani asıl mesele, emekliliğin dayandığı sigortalılık süresinin gerçek olup olmadığıdır.
Eğer kişi gerçekten o işyerinde çalıştıysa hak arama yolu açık. Ancak ispat şart. Mahkeme sürecinde banka üzerinden maaş ödemeleri, bordrolar, işyeri yazışmaları ve tanık beyanları gibi deliller hayati önem taşıyor.
Sahte sigortalılık tespit edildiğinde cezalar çok ağır oluyor. Geçersiz günler üzerinden bağlanan emekli aylıkları, bayram ikramiyeleri, hatta tedavi ve ameliyat gibi sağlık giderleri bile faiziyle birlikte geri isteniyor. İşsizlik maaşları ve çeşitli sosyal yardımlar da bu kapsamda değerlendiriliyor.
Erdursun, "Sahte sigortalılık çoğu zaman 'Daha az para ver, seni sigortalı gösterelim' şeklinde pazarlanıyor. Ancak bu yaklaşımın iki büyük riski var: Ödenen paranın SGK'ya gidip gitmediği belirsizdir ve görünen günlerin ileride geçerli sayılmama ihtimali vardır. Sonuçta kişi, kısa vadede kazanç sağladığını düşünürken, uzun vadede çok daha büyük bir borçla karşılaşabilir" diyerek sözlerini tamamlıyor.
