Emeklilik Sisteminde Köklü Değişiklikler: Borçlanma ve İhya Oranları Yükseliyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda önümüzdeki hafta ele alınması beklenen kapsamlı yasa teklifi, çalışanlardan emeklilere, işverenlerden bireysel emeklilik sistemine kadar milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiren düzenlemeler içeriyor. SGK’nın mali sürdürülebilirliğini artırmayı amaçlayan teklif, emekli maaşlarında artış, bireysel emeklilikte devlet katkısının yükseltilmesi ve işveren primlerinde değişiklik gibi kritik maddeleri kapsıyor.
Prime Esas Kazanç Artıyor
Yeni düzenlemeye göre, prime esas kazanç üst sınırı mevcut durumda olduğu gibi asgari ücretin 7,5 katı değil, 9 katı olarak uygulanacak. Böylece 2025 yılı asgari ücretine göre 195 bin TL olan tavan, 234 bin TL’ye yükselecek. Bu değişiklik, SGK’ya 2026 yılı itibarıyla 63,7 milyar TL ilave gelir sağlayacak.
Ayrıca, isteğe bağlı sigorta prim oranlarında da 1 puanlık artış yapılacak. Bu artışın yıllık toplam etkisinin 676 milyon TL olması bekleniyor. Uzun vadeli sigorta kollarında işveren hissesi prim oranı 1 puan artırılırken, 4 puanlık indirim 2 puana düşürülecek. Genç girişimcilere sağlanan prim teşviki ise tamamen kaldırılacak. Bu adımların kamu giderlerinde yıllık 97,6 milyar TL tasarruf oluşturacağı öngörülüyor.
BES’te Devlet Katkısı Yüzde 50’ye Çıkıyor
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısı oranı yüzde 30’dan yüzde 50’ye yükseltilecek. Cumhurbaşkanına bu oranı artırma yetkisi tanınacak. Şu anda 10 milyon BES katılımcısı ve 7,5 milyon Otomatik Katılım Sistemi (OKS) çalışanı bulunuyor. Bu değişikliğin 2026 yılı için 132 milyar TL’lik ek ödenek ihtiyacı doğuracağı hesaplanıyor. Her yüzde 1’lik artış, yaklaşık 4,5 milyar TL, her yüzde 10’luk değişim ise 45 milyar TL mali etki yaratacak.
Borçlanma ve ihya oranları da yüzde 34,75’ten yüzde 45’e çıkarılıyor. Bu artışın SGK’ya yıllık yaklaşık 5 milyar TL ek gelir getirmesi bekleniyor. Doğum borçlanmasında ise herhangi bir değişiklik yapılmayacak.
Teklifte dikkat çeken bir diğer madde, işsizlik sigorta fonundan imalat sektörüne kaynak aktarımı. Fonun prim gelirlerinin yüzde 15’ine kadar olan kısmı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB tarafından kullanılabilecek. Böylece imalat sanayinde istihdamın korunması amacıyla yaklaşık 60 milyar TL’lik destek sağlanacak.
