EYT'yi Kaçırana Erken Emeklilik Umudu, Emeklilik Tarihinizi Öne Çekebilirsiniz
Borçlanma hakkı olarak bilinen bu yöntem sayesinde geçmişte çalışılmayan bazı süreler sigorta kapsamına dahil edilerek emeklilik tarihi önemli ölçüde öne çekilebiliyor. 47, 48, 49, 50 ve 51 yaşlarındaki milyonlarca sigortalı için bu formül adeta altın tepside sunuluyor.
Türkiye'de emeklilik sistemi, sigorta giriş tarihine göre şekilleniyor. 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar EYT kapsamında değerlendirilerek kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi ve belirli prim günüyle yaş şartı aranmaksızın emekli olabiliyor. Ancak bu tarihten sonra sisteme girenlerde tablo farklı; hem prim günü hem de yaş şartı devreye giriyor. İşte tam bu noktada borçlanma hakkı devreye girerek oyunun kurallarını kökten değiştiriyor.
Hangi Günler Borçlanma Kapsamında?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. maddesi, hangi sürelerin borçlanma yoluyla sigorta kapsamına alınabileceğini açıkça düzenliyor. Bu liste, pek çok kişinin sandığından çok daha kapsamlı. Kadınlar, sigortalılık sonrasında en fazla üç çocuk için doğum borçlanması yaparak toplamda 2.160 güne kadar prim satın alabiliyor. Erkekler ise askerlik ve yedek subay okulu sürelerini borçlanarak sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebiliyor. Bunların yanı sıra memurların ücretsiz izin süreleri, doktora ve tıpta uzmanlık eğitim dönemleri, avukatlık stajı, haksız tutukluluk ve gözaltı süreleri, grev ve lokavt dönemleri ile part-time çalışanların eksik günleri de borçlanma kapsamında değerlendiriliyor.
Emeklilik Tarihiniz Yıllarca Öne Çekilebilir
Borçlanmanın sunduğu en güçlü avantaj, sigorta başlangıç tarihinin geriye alınabilmesidir. Özellikle kadınlar açısından bu avantaj son derece çarpıcı boyutlara ulaşıyor. Üç çocuk için doğum borçlanması yapan bir kadın, toplamda 6 yıla yakın prim günü kazanarak emeklilik tarihini ciddi biçimde öne alabilir. Erkekler içinse askerlik borçlanması, yaklaşık bir yıllık erken emeklilik anlamına geliyor. Staj döneminde sigortalı olmayan kişiler de bu haklardan yararlanabiliyor.
Prim ödeme yöntemi açısından değerlendirildiğinde sistemde dört farklı statü bulunuyor. Bir iş yerinde hizmet akdiyle çalışanlar 4A yani SSK, kendi işini yapanlar 4B yani Bağ-Kur, kamu görevlileri ise 4C yani Emekli Sandığı kapsamında prim ödüyor. Çalışma imkanı olmayanlar için ise isteğe bağlı sigorta seçeneği mevcut. Borçlanma, bu statülerden bağımsız olarak hemen herkese açık bir hak olarak öne çıkıyor.
