Haksız Yere İşten Çıkarılanlar İhbarın 3 Katı Tazminat Alabilir

Çalışanların iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi halinde yararlanabileceği haklar çalışma süresine, iş yerindeki çalışan sayısına ve işten çıkarılma gerekçesine göre değişiyor. En az 30 işçinin bulunduğu iş yerlerinde gerekli diğer şartları taşıyan çalışanlar işe iade sürecine başvurabilirken, 30’dan az çalışanı bulunan iş yerlerinde farklı bir güvence devreye girebiliyor.

İşe iade hükümlerinden yararlanamayan bazı çalışanlar, iş sözleşmelerinin işveren tarafından kötü niyetli şekilde sona erdirilmesi durumunda kötü niyet tazminatı talep edebiliyor.

Tazminat İhbar Süresine Göre Hesaplanıyor

Kötü niyet tazminatının temelini İş Kanunu’nun 17’nci maddesinde yer alan ihbar süreleri oluşturuyor. İş sözleşmesinin fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde, çalışana normal ihbar süresinin üç katı kadar kötü niyet tazminatı ödenebiliyor.

İhbar süresi, çalışma süresi 6 aydan az olan işçiler için 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışanlar için 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında çalışanlar için 6 hafta ve 3 yıldan fazla çalışanlar için 8 hafta olarak uygulanıyor.

Buna göre kötü niyet tazminatı sırasıyla 6, 12, 18 ve 24 haftalık ücret tutarına ulaşabiliyor. İşveren aynı zamanda ihbar süresine de uymamışsa, şartların oluşması halinde ayrıca ihbar tazminatı da gündeme geliyor.

4 Yıllık Çalışana 24 Haftalık Ödeme

Örneğin aynı iş yerinde 4 yıldır çalışan bir kişinin iş sözleşmesinin kötü niyetli biçimde sona erdirildiğinin belirlenmesi halinde, 8 haftalık ihbar süresinin üç katı üzerinden 24 haftalık kötü niyet tazminatı hesaplanabiliyor. Bu süre yaklaşık 6 aylık brüt ücrete karşılık geliyor.

Kötü niyet tazminatında belirleyici unsur yalnızca işten çıkarılmak değil, işverenin fesih hakkını kötüye kullanmış olması. Bu nedenle her işten çıkarma otomatik olarak kötü niyet tazminatı hakkı doğurmuyor.

Evlilik, Hamilelik ve Sendika Üyeliği Gündeme Gelebiliyor

İşçinin evlendiği, hamile kaldığı, sendikaya üye olduğu veya yasal hakkını aradığı için işten çıkarılması gibi durumlar kötü niyetli fesih değerlendirmesine konu olabiliyor. Irk veya cinsiyet temelinde ayrımcılık içeren işten çıkarmalarda ise şartlara göre ayrımcılık tazminatı da ayrıca gündeme gelebiliyor.

Vergilendirme açısından da ihbar ve kötü niyet tazminatı arasında fark bulunuyor. İhbar tazminatından gelir vergisi ile damga vergisi kesilirken, kötü niyet tazminatında yalnızca damga vergisi kesintisi uygulanıyor.