İsa Karakaş Açıkladı: Yaşı Beklemeden Emekli Olmanın Yolu Var
Ancak EYT kapsamı dışında kalan ve 2008 Ekim'i sonrasında işe giren milyonlarca çalışan için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanmaya devam ediyor. Üstelik genç yaşta işe başlayanlar için bu rakam daha da yükseliyor.
Peki ya bu süreci beklemeye sağlığı elvermeyenler? Ağır hastalıkla boğuşan, çalışma gücünü yitiren ve iş hayatından kopmak zorunda kalan vatandaşlar için malulen emeklilik, sistemin sunduğu en hızlı ve en az maliyetli çıkış kapısı olmayı sürdürüyor. SGK'nın son üç yılı kapsayan verileri, bu kapıyı en çok hangi hastalıkların araladığını rakamlarla ortaya koyuyor.
Zirveye Yerleşen Hastalık: Onkoloji Üç Yıldır Birinci
SGK Sağlık Kurulları'nın maluliyet kararlarına bakıldığında, tablonun her yıl biraz daha netleştiği görülüyor. Onkoloji yani kanser hastalıkları, üç yıldır listenin tartışmasız lideri konumunda. Her üç maluliyet kararından biri, kanser tanısı gerekçesiyle veriliyor. Bunu, toplumun her kesimini etkileyen psikiyatrik bozukluklar ve sinir sistemi hastalıklarını kapsayan nöroloji izliyor. Kalp-damar hastalıkları, hematolojik rahatsızlıklar ve organ kayıpları da maluliyet gerekçeleri arasında sıklıkla yer alıyor. Toplam kabul sayısının her geçen yıl artması ise yalnızca nüfusun yaşlanmasıyla değil, hastalık yükünün de giderek ağırlaşmasıyla açıklanıyor.
Şartları Bilin: 1.800 Gün Prim ile Emeklilik Mümkün
Malulen emeklilik hakkından yararlanabilmek için birkaç temel koşul aranıyor. Her şeyden önce, iş kazası, meslek hastalığı ya da genel hastalık sonucunda çalışma gücünün en az yüzde altmış oranında yitirilmiş olması gerekiyor. Buna ek olarak kural olarak en az on yıllık sigortalılık süresi ile toplamda 1.800 gün prim ödeme şartı aranıyor. Ancak burada kritik bir istisna devreye giriyor: Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun tespiti halinde on yıllık süre şartı ortadan kalkıyor ve yalnızca 1.800 gün prim yeterli sayılıyor. Bu düzenleme, en ağır vakalara önemli bir kolaylık sağlıyor.
Hakkınızı Kullanmak İçin Beklemek Zorunda Değilsiniz
SGK'nın maluliyet kapsamı oldukça geniş bir hastalık yelpazesini içeriyor. Onkolojiden hematolojiye, ağır psikiyatrik tablolardan görme ve işitme kayıplarına, kalp yetmezliğinden hareket kısıtlılığı yaratan ortopedik sorunlara kadar pek çok rahatsızlık bu hakkı doğurabilir. Önemli olan, söz konusu hastalığın çalışma gücünü mevzuatın aradığı ölçüde kısıtladığının belgelenmesidir.
