Ölüm Aylığında Bu Şartı Taşımayanlar Maaş Alamıyor

Bir yakının vefatının ardından geride kalan aile bireyleri hem manevi hem de ekonomik açıdan zorlu bir süreçle karşı karşıya kalabiliyor. Bu süreçte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirli şartları taşıyan hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabiliyor. Ancak uzmanlar, toplumda yaygın olan "ölüm aylığı otomatik olarak bağlanır" düşüncesinin doğru olmadığını ve mutlaka başvuru yapılması gerektiğini hatırlatıyor.

Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun'un aktardığı bilgilere göre, ölüm aylığından yararlanabilmek için öncelikle vefat eden sigortalının belirli prim ve sigortalılık şartlarını yerine getirmiş olması gerekiyor. Her başvuru, sigortalının çalışma statüsüne ve hak sahiplerinin durumuna göre ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Ölüm Aylığı İçin Aranan Şartlar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında ölüm aylığı bağlanabilmesi için iki temel şarttan en az birinin sağlanması gerekiyor. Buna göre, vefat eden sigortalının en az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmalı. Alternatif olarak ise özellikle 4/A (SSK) kapsamındaki sigortalılar için en az 5 yıllık sigortalılık süresi ile birlikte 900 gün prim ödenmiş olması gerekiyor.

Uzmanlar, 5 yıllık sigortalılık ve 900 gün prim şartında askerlik veya doğum borçlanması gibi sürelerin genel kural olarak dikkate alınmadığını, ancak 1 Ekim 2008 tarihinden önceki vefatlarda farklı uygulamaların söz konusu olabileceğini belirtiyor.

Ölüm aylığından yararlanabilecek hak sahipleri arasında öncelikle dul eş yer alıyor. Bunun yanında çocuklar; yaşları, eğitim durumları, çalışma hayatına katılıp katılmadıkları ve medeni durumlarına göre değerlendirmeye alınıyor. Anne ve babanın aylık alabilmesi ise çocuklardan artan hisse bulunması ve belirli gelir şartlarının sağlanması gibi ek kriterlere bağlı bulunuyor.

Başvuru Yapılmadan Aylık Bağlanmıyor

Ölüm aylığında dikkat çeken en önemli noktalardan biri ise başvuru zorunluluğu. Hak sahiplerinin talepte bulunmaması halinde SGK tarafından ölüm aylığı otomatik olarak bağlanmıyor. Başvurular e-Devlet sistemi üzerinden elektronik ortamda ya da Sosyal Güvenlik İl Müdürlükü ve Sosyal Güvenlik Merkezlerine şahsen yapılabiliyor.

Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan kişiler için ise ek bir şart bulunuyor. Vefat eden sigortalının SGK'ya olan prim borçlarının, Genel Sağlık Sigortası borçları da dahil olmak üzere, ödenmiş olması gerekiyor. Prim borcu devam ettiği sürece ölüm aylığı bağlanamıyor.

Uzmanlar, ölüm aylığı başvurularında her dosyanın sigortalılık statüsü, prim ödeme gün sayısı ve aile bireylerinin hukuki durumuna göre ayrı ayrı incelendiğini belirterek, hak kaybı yaşanmaması için vatandaşların kendi durumlarını SGK üzerinden kontrol etmeleri ve gerekli başvuruları zamanında yapmaları gerektiğini vurguluyor.