TES ile emeklilikte maaşa ek gelir sağlanacak peki çalışan ne kaybedecek?
Bu yeni sistem, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile karşılaştırıldığında önemli farklar taşıyor ve tüm çalışanları doğrudan etkileyecek. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, TES'in detaylarını açıklayarak, sistemin zorunlu katılım, kesinti oranları ve emeklilik şartları gibi unsurları aydınlattı. Erdursun'a göre, TES emeklilik dönemini güçlendirmeyi hedeflese de, özellikle düşük gelirli çalışanlar için kısa vadede mali yük oluşturabilir.
BES ve TES Arasındaki Temel Farklar Neler?
BES, 2017'den beri 45 yaş altı çalışanlar için otomatik katılım esasına dayanıyor ve maaşlardan %3 oranında kesinti yapılıyor. Katılımcılar, sisteme girdikten sonraki iki ay içinde cayma hakkına sahip. Ancak TES, bu yapıyı kökten değiştirerek tüm yaş gruplarındaki çalışanlar için zorunlu hale geliyor.
Erdursun, TES'te en az 10 yıl sistemde kalma şartı getirildiğini vurgulayarak, erken çıkışın kısıtlanacağını belirtti. Kesinti oranlarında ise benzerlik olsa da farklar öne çıkıyor: Her iki sistemde de çalışanın maaşından %3 kesinti yapılacak ve devlet %30 katkı sağlayacak. Fakat TES'te işveren de %3 oranında zorunlu katkı yapmak zorunda kalacak, bu da işletmeler için ek maliyet anlamına geliyor. Erdursun, bu durumun düşük maaşlı çalışanlarda gelir kaybına yol açabileceğini, ancak uzun vadede ikinci bir emeklilik maaşı vaat ettiğini ifade etti.
TES'te Emeklilik Şartları ve Ödeme Yöntemleri
Emeklilik yaşı ve erişim kuralları da sistemler arasında ayrılıyor. BES'te katılımcılar 10 yıl sistemde kaldıktan ve 56 yaşını doldurduktan sonra birikimlerine erişebiliyor, hatta istedikleri zaman çıkabiliyorlar. TES'te ise birikimlere ulaşım, SGK emeklilik yaşına bağlı olacak. Erdursun, bu yaşların sigortalılık başlangıç tarihine göre değiştiğini açıkladı: 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arası sigortalılar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş; 1 Mayıs 2008 sonrası için ise kadınlarda 58-65, erkeklerde 60-65 yaş arasında kademeli artış öngörülüyor. Ödemeler açısından BES'te toplu para veya emekli maaşı seçenekleri mevcutken, TES'te SGK maaşına ek olarak tamamlayıcı aylık maaş bağlanacak. Erdursun, TES'in emeklilikte ikinci bir gelir kaynağı yaratacağını, ancak zorunlu kesintilerin ve işveren yükümlülüklerinin tepki çekebileceğini dile getirdi.
