Araç Kiralayanlar İçin Depozito, İptal ve Sigorta Kuralları Değişiyor
"Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı" olarak kamuoyuna sunulan düzenlemeyle, araç kiralama işletmeleri için yetki belgesi, eğitim ve belli standartlara uyma zorunluluğu getiriliyor. Taslak, özellikle tüketici kiralamalarını kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamaları kapsam dışında bırakıyor. Sektörde adil rekabeti tesis etmeyi ve tüketiciyi daha iyi korumayı hedefleyen düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihine kadar mevcut işletmelere uyum süresi tanıyor.
Yetki Belgesi, Eğitim ve Filo Zorunluluğu
Taslağa göre, bundan böyle ticari araç kiralama faaliyeti yürütebilmek için Ticaret Bakanlığı'ndan yetki belgesi alınması şart olacak. Bu belgeyi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı, vergi mükellefi olması ve iş yerinin ikamet amacıyla kullanılmaması gerekecek. Ayrıca, kiralama sorumlusu olarak çalışacak kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" belgesine sahip olması zorunlu tutulacak. İşletmelerin en az 5'i kendine ait olmak üzere toplam 10 taşıttan oluşan bir filoya sahip olması da şartlar arasında yer alıyor. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmelere ise en az 2 hibrit veya elektrikli aracı (birinin Türkiye'de üretilmesi kaydıyla) filosunda bulundurma zorunluluğu getirilerek çevre dostu ulaşım desteklenecek.
Kiralık Araçlara Yaş ve Kilometre Sınırı
Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara niteliksel sınırlamalar getiriliyor. Buna göre, klasik taşıtlar hariç, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometreyi aşmış araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Bu kural, tüketicilerin daha bakımlı ve güvenli araçlara erişimini sağlamayı hedefliyor. Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan araçların da kiralanması engellenecek. Mevsim şartları gerektirdiğinde, kiracının talebi halinde kış lastiği sağlanması işletmenin yükümlülüğü olacak. Ayrıca, kasko ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi, kiracının bu haklardan ek ücret ödemeden yararlanması sağlanacak.
Depozito İadesi 7 Gün, Ücretsiz İptal Hakkı
Taslak, tüketici mağduriyetlerini önlemeye yönelik çok önemli düzenlemeler içeriyor. Alınabilecek depozito tutarı sınırlandırılacak. 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, daha uzun kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Depozito iadesi, aracın teslim edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmak zorunda olacak. Ön ödemeli rezervasyon yaptıran tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonu iptal etme hakkı tanınacak. Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek. Mahkeme kararı olmadan kiracıdan "değer kaybı" adı altında ücret istenemeyecek olması da keyfi uygulamaların önüne geçecek önemli bir madde. Kiracının talebi halinde navigasyon cihazı, bebek koltuğu ve HGS'nin bedelsiz sağlanması da zorunlu hale getiriliyor.
Çevrimiçi platformlar ve ilan siteleri ise, ilan veren işletmelerin yetki belgesi olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü kılınacak. Yetkisi olmayan işletmelerin bu platformlarda ilan vermesi engellenecek. Tüm bu düzenlemelerin takibi için Bakanlık, "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi" adıyla merkezi bir elektronik sistem kuracak.
