Telefonunuzun Sizi Dinlemesini Engelleyen Ayarlar
Akıllı telefon ve televizyonların kullanıcıları gizlice dinlediği yönündeki tartışmalar sürerken, son araştırmalar dijital takibin yalnızca ses kaydı üzerinden yapılmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre kullanıcıların konuşmaları çoğu zaman doğrudan kaydedilmiyor. Ancak uygulama izinleri, ekran görüntüleri, reklam kimlikleri ve insan kulağının duyamadığı ultrasonik sinyaller üzerinden ayrıntılı kullanıcı profilleri oluşturulabiliyor.
Bir ürün hakkında konuşulduktan ya da yalnızca satın alma düşüncesi akıldan geçirildikten kısa süre sonra benzer reklamların ekrana gelmesi, birçok kişide “Telefonum beni dinliyor” şüphesine yol açıyor. Araştırmalar ise bu durumun çoğunlukla farklı kaynaklardan toplanan verilerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıktığını gösteriyor.
Konuşmalar Gerçekten Kaydediliyor mu?
ABD merkezli 404 Media tarafından 2024 yılında ulaşıldığı belirtilen bir sunumda, “Aktif Dinleme” adı verilen sistemin akıllı cihazlardan gerçek zamanlı niyet verisi toplayabildiği ileri sürüldü. Sunumda bazı büyük teknoloji şirketlerinin iş ortakları arasında gösterildiği iddia edildi.
Gelişmelerin ardından Google, Cox Media Group’u iş ortaklığı programından çıkardı. Amazon iddiaları reddederken Cox Media Group, sunumun eski materyallerden oluştuğunu savundu.
Northeastern Üniversitesi araştırmacılarının Android işletim sistemindeki 17 bin uygulama üzerinde yaptığı incelemede ise kullanıcıların sesini gizlice kaydeden bir uygulamaya rastlanmadı. Ancak bazı uygulamaların telefon ekranındaki görüntüleri kullanıcı fark etmeden üçüncü taraflara gönderdiği belirlendi. Bir uygulamanın ekrandaki işlemleri video şeklinde kaydettiği; mesajlar, internet geçmişi ve şifreler gibi hassas bilgilere ulaşabildiği aktarıldı.
Asıl Risk Sessiz Veri Toplama
Uzmanların dikkat çektiği yöntemlerden biri de “Ultrasonik Cihazlar Arası Takip” teknolojisi oldu. Bu sistemde televizyon reklamlarına, internet sitelerine veya mağaza hoparlörlerine insanların duyamayacağı 18 kilohertzin üzerindeki ses sinyalleri yerleştiriliyor.
Telefon mikrofonları bu sinyalleri algılayarak televizyon, tablet ve dizüstü bilgisayar gibi farklı cihazları aynı kullanıcıyla eşleştirebiliyor. Böylece reklam şirketleri, farklı cihazlardan elde edilen bilgileri tek bir profilde birleştirebiliyor.
Araştırmacılar, Android platformundaki 234 uygulamanın bu ultrasonik işaretleri dinlediğini belirledi. Sistemin çalışması için Wi-Fi bağlantısının gerekli olmadığı, daha önce verilmiş mikrofon izninin yeterli olabildiği kaydedildi.
Bu bilgilerin konum verileri, internet geçmişi, çevrim içi alışverişler, sadakat kartı hareketleri ve internet sitelerindeki takip araçlarından elde edilen verilerle birleştirilebildiği belirtiliyor. Böylece kullanıcıların ilgi alanları, alışveriş alışkanlıkları ve günlük hareketleri hakkında ayrıntılı reklam profilleri hazırlanabiliyor.
Mikrofon ve Reklam İzinlerini Kontrol Edin
Görünmez takibi azaltmanın ilk adımı, uygulamaların mikrofon erişimlerini kontrol etmekten geçiyor. iPhone kullanıcıları Ayarlar, Gizlilik ve Güvenlik, Mikrofon menüsünden izinleri inceleyebiliyor. Android kullanıcıları ise Ayarlar, Gizlilik, İzin Yöneticisi ve Mikrofon bölümünden gereksiz erişimleri kaldırabiliyor.
Hesap makinesi veya el feneri gibi mikrofon kullanmasına ihtiyaç bulunmayan uygulamalarda bu iznin açık olması önemli bir uyarı işareti olarak değerlendiriliyor.
Kişiselleştirilmiş reklamların sınırlandırılması da öneriliyor. iPhone’da Apple Advertising bölümündeki “Kişiselleştirilmiş Reklamlar” seçeneği kapatılabiliyor. Android cihazlarda reklam kimliğinin silinmesi, kullanıcının ilgi alanlarına göre oluşturulan reklam profilinin sınırlandırılmasına yardımcı oluyor. Bu işlemler reklamları tamamen kaldırmasa da hedefli reklamların azaltılmasını sağlayabiliyor.
Televizyon ve Sesli Asistan Ayarlarını Değiştirin
Akıllı televizyonlarda kişiselleştirilmiş reklam ve bilgi toplama özelliklerinin kapatılması tavsiye ediliyor. Samsung televizyonlarda ilgili seçeneklere Şartlar ve Politikalar menüsünden, LG modellerinde ise Gizlilik ve Şartlar bölümünden ulaşılabiliyor.
Sesli asistan kullanan kişilerin kayıt geçmişlerini düzenli olarak kontrol etmesi de öneriliyor. Amazon Alexa uygulamasında ses kayıtları silinebiliyor ve saklama süresi sınırlandırılabiliyor. Google hesabında ise Veri ve Gizlilik bölümünden “Ses ve Ses Etkinliği” kapatılabiliyor.
