Uşak’ta 17. Ahilik Haftası: Yılın ahisine kaftan giydirildi
Ahilik kültürünün tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla düzenlenen 17. Ahilik Haftası kutlamaları, İsmetpaşa Caddesi sonunda bulunan eski belediye hizmet binasının bulunduğu yöresel ürünler çarşısında gerçekleştirildi. Programa Uşak Valisi Dr. Naci Aktaş, CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba, AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, Belediye Başkanı Özkan Yalım, Uşak Esnaf ve Sanatkârları Odası Başkanı Atalay Savaş, oda başkanları ve çok sayıda vatandaş katıldı. Tören kapsamında yılın ahisi seçilen 77 yaşındaki Ali Yılmaz'a kaftan giydirilerek, kadim gelenek bir kez daha yaşatıldı. Törende şu açıklamalar yapıldı:
Uşak Valisi Naci Aktaş’ın açıklaması
Millet vekillerimiz, saygıdeğer mesai arkadaşlarım, değerli hemşehrilerim ve çok kıymetli misafirler. Milletimizin mayasında yoğrulmuş medeniyetimizin temel taşlarından biri olan ahilik kültürünü yaşatmak, bu köklü geleneği yeni nesillere aktarmak ve Ahilik felsefesinin kurucusu Ahi Evran'ı anmak amacıyla düzenlenen Ahilik Haftası kutlama programı vesilesiyle bir aradayız. Hepiniz hoş geldiniz, şeref verdiniz.
Ahilik, 13'üncü yüzyılda Ahi Evran tarafından Anadolu'da temelleri atılan yalnızca bir meslek örgütlenmesi değil, aynı zamanda bir hayat felsefesi ve ahlak sistemidir. Üretimde kaliteyi, ticarette güveni, toplumsal yaşamda ise adalet, dayanışma ve yardımlaşma esas alan Ahilik anlayışı, esnaflığı sadece alım satım işi olmaktan çıkarıp dürüstlüğün, güvenilirliğin ve alın terinin değer bulduğu bir düzen haline getirmiştir. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde gelişen bu sistem, Türk toplumunun ekonomik, sosyal ve kültürel yapısının şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Özellikle Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecinde ahiler, ticaretin yanı sıra fetih hareketlerinde yer almış, şehirlerin mimarında aktif görev üstlenmişlerdir. Osmanlı'nın ilk sultanları dahi birey ahir olarak yetişmiş, devleti yalnızca kılıçla değil, aynı zamanda ilim, hikmet ve ahlakla inşa etmişlerdir.
Değerli misafirler! Ahilik sayesinde toplumumuz üretmenin kutsallığını, helal kazancın değerini, paylaşmanın güzelliğini ve ahlaklı ticaretin bereketini öğrenmiştir. Bu değerler bir milletin hem ekonomik anlamda kalkınmasına hem de sosyal barış içinde yaşamasına sağlam bir zemin oluşturmuştur. Bugün geldiğimiz noktada açıkça ifade etmek gerekir ki, ülkemizin gelişmesi, kalkınması ve milli hedeflere ulaşması, ahilik takdir bulan bu değerlerin yaşatılmasıyla mümkün olacaktır. Bu noktada özellikle genç kuşakların bu kadim gelenekten haberdar edilmesi, çırak, kalfa, usta sistemiyle meslek ahlakı ve terbiyesiyle yetiştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Mesleki ve teknik eğitim kurumlarımızın bu bilinçle desteklenmesi hem iş gücümüzün niteliğini artıracak hem de ahlaklı, erdemli ve sorumluluk sahibi bireylerin bir şeylerin yetişmesine katkı sağlayacaktır.
Değerli esnaf ve sanatkârlarımız! Sizler yalnızca ekonomik yapımızın temel unsuru değil, aynı zamanda sosyal dokumuzun, kültürel mirasımızın ve toplumsal birlikteliğimizin de asli taşıyıcısınız. Bugün sahip olduğunuz pek çok değerde emeğinizin, alın terinizin, sabrınızın ve ahlaki duruşunuzun payı çok büyüktür. Aynı zamanda ahilik geleneğinin temelini oluşturan rızık Allah'tandır anlayışıyla hareket ederek herkese eşit hizmet sunan, kapısını ve gönlünü tüm insanlara açık tutan bir ahlakın temsilcileri olarak da topluma örnek olmaya devam ediyorsunuz. Bu nedenle sizlere şükran borçluyuz. Kıymetli misafirler! Kutladığımız Ahilik Haftası yalnızca bir haftalık etkinlik değil, bu değerlerine yeniden sarılmanın ve onları gelecek kuşaklara taşımanın çağrısıdır. Bu vesileyle dilini, elini, elini bağlı, kapını, sofranı, gönlünü açık tut anlayışı ile Anadolu'da sadece bir ekonomik düzenin değil, aynı zamanda bir ahlak nizamı kuran büyük gönüllü insandır. Ahi Evran'ı Veli Başlı olmak üzere ebediyete intikal eden tüm ahileri, esnaf ve sanatkârlarımızı rahmet ve minnetle anıyorum. Ahilik kültürünü yaşatmak için çaba gösteren tüm kurumlarımıza, mesleki örgütlerimize, eğitim camiamıza ve siz değerli esnaf ve sanatkarlarımıza teşekkür ediyor, helal kazançlı, bol bereketli, huzur dolu günler diliyor, hepinize sevgi ve saygılar sunuyorum.
Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım’ın açıklaması
Değerli milletvekillerimiz. İlimizin tüm bürokratları, Sayın Garnizon Komutanımız, Sayın Emniyet Müdürümüz, sayın il genelimiz grup başkanımız, Sayın Rektörümüz, burada bulunan çok değerli Oda Başkanımız, Sayın tabii ki ev sahibimiz Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanımız ve de çok değerli o odamıza bağlı olan tüm Oda başkanlarımız, hepinize ve değerli vatandaşlarımıza en içten saygı ve sevgilerimle selamlıyorum. Hepiniz hoş geldiniz.
Ülkemizde 38.si düzenlenen Ahilik Haftası'nın ilimizde 17.si düzenlenmektedir. Bildiğim kadarıyla bu 17 ahimizin şu anda içimizde olan çok değerli ablalarım ve de çok değerli abilerim. Ahilerimiz burada. Bunların on yedi tanenin benim bildiğim kadarıyla 3 tanesi Allah rahmet eyledi. Geri kalan 14 tanesi hayatta. Kendilerine ahilerimize Allah'tan uzun ömürler diliyorum. İyi ki varlar diliyorum. Çünkü onlar bizim Uşak esnafımızın yüzleri, sembolleri. Bizim esnaf arkadaşlarımıza nasıl bir esnaf kalitesi karakteriyle vatandaşlarımıza esnaflığı öğreten, anlatan, yıllardır verdiği kendi dallarındaki esnaf dallarındaki verdiği hizmetle vatandaşın kalbine, beynine, ruhuna giren ahilerimiz olduğundan dolayı Ahilik Haftası'nın bir kez daha önemine altını çizmiş oluyoruz. Ben bu dönem ahi olan Ali abimizi de şimdiden tebrik ediyorum, birazdan bunu da göreceğiz. Tabii ki Sayın Başkanın, Sayın Valimizin takdimiyle birazdan kaftanını giydirecek. Ben bir kez daha Ali abimi ahi seçildiğinden dolayı tebrik ediyorum. Bütün değerli hemşehrilerime bir kez daha saygılarımı sunuyorum. Ahilik haftası kutlu olsun. Teşekkür ederim.
CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba’nın açıklaması
Bu sene de burada olmanın mutluluğunu hep birlikte yaşıyoruz. Ahilik Teşkilatı yalnızca bir esnaf örgütlenmesi değil, Anadolu'nun kültür, ahlak ve medeniyet birikiminin en güçlü damarlarından biridir. Dürüstlüğün, paylaşımın, kardeşliğin ve emeğe saygının simgesi olan bu anlayış, asırlardır toplumumuzun temel direklerini oluşturmaktadır. Yüzyıllardır usta ile çırak evini oluşturan, emeğini ahlakla, ticareti adaletle, kazancı da paylaşımla taçlandıran bir öğreti dir ahilik. Ahiliğin özü hak için çalışmak, halk için üretmek, helalinden kazanmaktır. Uşak, bu değerleri tarihten bugüne taşıyan şehirlerimizden bir tanesidir. Deri, halı, tekstil gibi üretim alanlarında esnafımızın alın terini ahlakla yoğurmuş, bu şehir dürüstlüğün, çalışkanlığın ve güvenin simgesi olmuştur. Bugün hala küçük esnafımız ve sanatkârımız küresel sermayenin ve hükümetin yanlış politikalarının ağır bastı sahasında da olsa ahiliğin özünde yürümektedir. Ahiğin temelinde yer alan usta çırak ilişkisi, ahlaklı ticaret, adaletli paylaşım ve toplumsal dayanışma, ülkemizin en çok ihtiyaç duyduğu konulardan bir tanesidir. Bu anlayış kaybolmamalı, tam aksine daha güçlenerek gelecek nesillere mutlaka aktarılmalıdır. Bizim görevimiz, bu mirası sadece anmak değil, yaşatmaktır. Ahilik sadece geçmişin bir hatırası değildir. Bugünün sorunlarına da yol gösteren bir modeldir. Bugün ahiliğin öğrettiği gibi cimriliğin yerini cömertliğin, hırsın yerini paylaşmayı, yalanın yerini doğruluğu, zulmün yerine adaleti koymak hepimizin sorumluluğudur. Boynunun borcudur. Bugün burada Uşak'ın tarihsel mirasını ve ahiliğin evrensel değerlerini hatırlatarak bir kez daha vurgulamak isterim ki; Ahilik yalnızca bir geçmiş hatırası değil, geleceğimizi şekillendirecek güçlü toplumsal bir modeldir. Uşak tarih boyunca ilkler şehri olmuştur. Cumhuriyetimizin kuruluş mücadelesinde gösterdiğimiz kahramanlıklar nasıl tarihimizde altın harflerle yazıldıysa da-- yazıldıysa bugün de ahlaki ve kültürel mirasımızı koruyarak yeniden öncü olma sorumluluğu hepimizin boynundadır. Ahiliği yaşatmak demek sadece esnafa sahip çıkmak değil, aynı zamanda kültürel mirasımızı korumak, dayanışmayı büyütmek ve toplumsal güveni yeniden tesis etmektir. Uşağın sahip olduğu bu değerler yalnızca bizim değil, gelecek uşakların da bir aydınlanma sebebidir.
Ak Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş’in açıklaması
Öncelikle Ahilik Haftamızı hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Tabii ahilik aslında bir öğretidir. Ve ahilik ahlaklı olmak demektir. Namuslu olmak demektir. Vicdanlı olmak demektir. Eline, derine, diline sahip olmak demektir. Ve yaptığın işi en iyi şekilde yapmak ve işin arkasında durmak demektir. Tabii Osmanlı İmparatorluğu uzun yıllar boyunca özellikle de yeniçerilerin yetiştirilmesinde ahilik geleneğini kullanmıştır. Ve ahilik geleneği bizi önemli yerlere, bizim önemli yerlere gelmemize vesile olmuştur.
Tabii ki ahilik sadece esnaflar için geçerli değildir. Tüm meslek grupları için de geçerlidir. Ve bugün derim ki bizim içinde bulunduğumuz siyaset için de geçerlidir. Vatandaşı aldatmamak lazımdır. Vatandaşa yapılamayacağı sözleri vermemek lazımdır. Ve diğer taraftan da diğer siyasiler hakkında olmayan sözleri onlara isnat etmemek lazımdır. Dolayısıyla da ahilik çok önemlidir ve hepimizin bu kurallara uyması gerekir. Biz aşağı yukarı son dönemlerde biraz da covid sürecinde ve arkasından da ekonomide biraz bozulmalar olduğu dönemde enflasyonun yükselmesiyle beraber bu ahilik geleneğinden çok saptık ve dolayısıyla kazanma hırsı her şeyin önünde geldi. Bugün bir bardak çay 10 lira mıdır 60 lira mıdır belli değil. Kim nereden satarsa oradan satıyor. Ve dolayısıyla biz eğer ahilik kurallarını yaşatmak istiyorsak, ahi olmak istiyorsak önce buna uymamız lazım. Ve tüketiciye ve esnafı müşteriyi asla kandırmamamız lazım. Ve ahilik geleneği gerçekten de bizim içimizden çekmiş, bizi buralara taşıyan bir gelenek. Biz sadece Ahilik Haftası'nı kutlamak ve ahi seçmekle mükellef değiliz.
Aynı zamanda ahinin gerek ahiliğin gerektirdiği örf ve adetlere, kural ve kaidelere uymamız gerektiğini ben düşünüyorum. Burada tabii ki esnaf odası başkanımızdan ve oda başkanlarımızdan şunları istirham ediyorum. Mutlaka devletin kurumları fahiş fiyat uygulayanlarla mücadelede önemli bir çalışma yapıyordur. Ama sizden istirhamımız şudur. Lütfen derim ki vatandaşı üzen esnaflarla siz de mücadele edin. Diğer taraftan tabii ki esnaflar bizim baş tacımız ve esnafların iş sahibi olabilmesi anlamında. Ben bir kez daha Ahilik haftamızın hayırlara vesile olmasını diliyorum. Yeni seçilecek ahimize de hayırlı, uğurlu olmasının temennisiyle hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum.
Uşak Esnaf ve Sanatkarları Odası Başkanı Atalay Savaş’ın açıklaması
Ahiliği kısaca tarif edecek olursak, Türklerin İslamiyet'i toplu olarak kabul ettikten sonra Türk örf ve adetlerinin İslam inancıyla harmanlanmasından meydana gelen düşünceler ve bir yaşam biçimidir. Ahiliğin kurallarının en başında geleni ahlaktır. Ahlakı olan bir insan, iş hayatında, aile hayatında aynı zamanda sosyal hayatta kendi yaşantısına olumlu yönde katkı sağladığı gibi toplumun huzurlu yaşamasına da katkı sağlamış olur. Ahiler çalışmayı ibadet saymışlardır. O-onun için ahiler işyerlerine ibadet yeri gibi değer verirler. Ahilikte işyerleri tekke ve zaviyelerden daha kutsal yer olarak kabul edilir. Ahinin işyeri hak kapısıdır. Bu kapıdan hürmetle girilir, saygı ve samimiyetle çalışılır, helalinden kazanılır, helal yerlere kararınca harcanır.
Ahilik insanı bir bütün olarak ele alır. Ve onu bütün yönleriyle birlikte geliştirmeyi amaçlar. Bu sebeple ahilik, insanın sadece uhrevi hayatını değil, ekonomik, sosyal ve kültürel hayatını kapsayacak biçimde dünyevi hayatını da düzenlemektedir. Dünya için ahreti, ahiret için dünyayı terk etmeme anlayışına sahip olan ahilerin, insanların dıştan zorlamalarla kendilerine uygun hareket etmelerini sağlama yerine nefis terbiyesiyle kendilerinden beklenen tutum ve davranışları kendiliklerinden göstermeleri temeline dayanır. Bu tercihleri sebebiyle ahiler kaideleri belirlemekle yetinmeyip eğitime önem vermişlerdir. Ahilik kültürü nasıl insanı bir bütün olarak ele alıyor ise toplumu da bir bütün olarak ele almakta. Bütün sosyal grupların menfaatlerini düşünür ve çatışmacılığı reddeder, uzlaşmacı bir tutum izlerler. Ahi birlikleri üretim ile tüketim arasında denge kurarak üretici ve tüketici arasındaki münasebetleri sosyal huzuru sağlayacak şekilde gelişmesinin devamına çalışmışlardır. Bu maksatla zaman zaman üretim sınırlaması getirilerek emeğin değerinin korunması sağlanırken, geliştirilen mark sistemi ve standartlaşma ile de tüketicinin korunmasını sağlarlar. Buradan şunu anlayabiliriz. Ahilik kültürü sadece bir döneme has değil, her dönemde uygulanması mümkün olan bir düşünce biçimidir. Yeter ki ahlaki değerlerden uzaklaşılmasın. Eğer toplumlar ahlaki değerleri beton misali hayatlarına yerleştirirlerse yasa ve kanunların da ikinci planda kaldığını göreceğiz. Ahilik her alanda olduğu gibi ekonomik alanda da insanı araç olarak değil amaç olarak belirler. Burada konuşmamı Ahi Evran'ın sözleriyle sonlandırmak istiyorum. Hakk ile sabır dileyip bize gelen bizdendir. Aklın ahlak ile çalışıp bizi geçen bizdendir. Bu duygu ve düşüncelerle tüm konukları selamlıyor, saygı ve sevgilerimi sunuyorum.
