Uşak’ta şap alarmı! Veteriner Hekimler Odası Başkanından kritik uyarılar
Türkiye’de 15 Haziran 2025’te doğu sınırından giren SAT-1 suşu nedeniyle hayvan pazarlarının kapatıldığını ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın PENTAVALAN aşı üretimine hız verdiğini vurgulayan Uğur, Uşak’taki duruma dikkat çekti. Banaz ilçesinde tespit edilen vakalarla mücadelede yoğun aşılama çalışmaları sürüyor. Üreticilere, koruyucu önlemlere titizlikle uymaları ve hayvanlarını aşılatmaları çağrısında bulundu.
Şap Hastalığı: Yayılım ve Tehlikeler
Şap, çift toynaklı hayvanlarda görülen ve halk arasında “tabak” ya da “dabak” olarak bilinen viral bir hastalıktır. Picorna virüsler ailesinden Aphtovirus’a bağlı olan hastalığın A, O, Asia-1 gibi serotipleri Türkiye’de yaygın. Özgür Uğur, hastalığın yüksek bulaşıcılığına dikkat çekerek, “Öldürücülüğü düşük olsa da sürü içinde hızla yayılır. Hasta hayvanların salyası, idrarı, sütü ve veziküller yoluyla bulaşır. Fare, kuş ve yaban domuzu gibi taşıyıcılar da yayılımda rol oynar,” dedi. Virüs, çevrede uzun süre canlı kalabiliyor; samanda 15 hafta, toprakta 4 hafta dayanabiliyor. İnsanlara nadiren bulaşan bu zoonoz hastalık, çocuklarda ağız ve ellerde su dolu kabarcıklara neden olabiliyor.
Uşak’taki Durum ve Müdahale
Uşak’ta şap hastalığı, özellikle Banaz ilçesinde alarm zillerini çaldırıyor. Özgür Uğur, Afyonkarahisar’ın yoğun hayvan hareketliliği nedeniyle risk oluşturduğunu, Banaz’ın Kızılcasöğüt beldesinde SAT-1, Susuz köyünde ise O tipi şap tespit edildiğini belirtti. “SAT-1 suşu, 1960’lardan beri görülmediği için hayvanlarımız bu virüse karşı savunmasız,” diyen Uğur, hastalığın ağır seyrettiğini ifade etti. Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, PENTAVALAN aşıyla Uşak’taki hayvan popülasyonunun yüzde 40’ını aşıladı. Uğur, aşılamanın yaygınlaşmasının hastalığın kontrol altına alınmasında kritik olduğunu vurguladı.
Korunma Yolları ve Üreticilere Çağrı
Şap hastalığından korunmak için aşılamanın yanı sıra sıkı biyogüvenlik önlemleri şart. Uğur, üreticilere şu tavsiyelerde bulundu: “Hayvanlar düzenli aşılanmalı, yeni gelen hayvanlar kontrol edilmeli, şüpheli hayvanlar ayrı ahırlara alınmalı. Hasta hayvanların bulunduğu ahırdan çıkan yem ve altlıklar yakılmalı.” Sağım öncesi dezenfeksiyona dikkat edilmesi gerektiğini belirten Uğur, hastalığın ihbarının zorunlu olduğunu hatırlattı. Üreticilere, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın aşılama programına destek vermeleri ve korunma önlemlerine uymaları çağrısında bulunarak, “Uşak’ta hastalığın yayılımını durdurmak için hep birlikte hareket etmeliyiz,” dedi.
