Uşak’taki Mahallelerin Eski İsimleri Şaşırttı

Uşak Kent Tarihi Müzesi Sorumlusu Cengiz Doğan’ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım, kentin geçmişine ışık tutan önemli ayrıntıları yeniden gündeme taşıdı.
Uşak’taki Mahallelerin Eski İsimleri Şaşırttı

“Uşak’taki mahallelerin eski adları” başlığıyla paylaşılan bilgiler, hem şehir tarihine ilgi duyanları hem de yaşadığı mahallenin geçmişini merak eden vatandaşları yakından ilgilendiriyor. Kadim medeniyetlere ev sahipliği yapan Uşak’ta, bugün kullanılan birçok mahalle adının geçmişte farklı isimlerle anıldığı görülüyor.

İç Ege’nin köklü yerleşimlerinden biri olan Uşak, günümüzde 375 bin 237 kişilik nüfusa sahip bulunurken, merkez nüfusu ise 265 bin 371 kişi olarak kayıtlarda yer alıyor. Merkez yüzölçümü 5 bin 341 kilometrekare olan kentte bugün Atatürk, Cumhuriyet, Fatih, Fevzi Çakmak, Işık, İslice, Karaağaç, Kemalöz, Köme, Kurtuluş, Mehmet Akif Ersoy, Elmalıdere, Esentepe, Sarayaltı, Ünalan, Kurşunluk, Yeşil Karaağaç, Kuyucak, Ovademirler, Hacıkadem, Akse, İkisaray, Kalfa ve Muharremşah gibi çok sayıda mahalle bulunuyor.

Uşak’ta Mahalle Kayıtları 1520 Yılına Kadar Uzanıyor

Paylaşılan bilgilere göre Uşak’taki mahallelere ilişkin en eski kayıtlar 1520 yılına kadar gidiyor. O dönemde Uşak, 10 mahalleden oluşan bir kaza konumundaydı ve nüfusu 2 bin 258 kişi civarındaydı. 1530 yılına gelindiğinde ise kaza merkezinde Cami, Mescid-i Hacı Hasan, Mescid-i Çelebi, Mescid-i Kassab Hasan, Mescid-i Hacı Sadık, Burhan Fakıh, Hacı Hızır, Mescid-i Mesbed, Mescid-i Hacı Baturlu, Mescid-i İpek ve Selman Fakıh olmak üzere 11 mahallenin bulunduğu görülüyor.

Bu mahalleler içinde en büyük yerleşim Cami Mahallesi olarak öne çıkarken, burada 83 hanenin bulunduğu belirtiliyor. En küçük mahalle ise 15 haneli Selman Fakıh Mahallesi olarak kayıtlara geçmiş durumda. 1571 yılında mahalle sayısının değişmediği, ancak bu 11 mahallede toplam 494 hanede 2 bin 470 kişinin yaşadığı bilgisi paylaşılıyor.

1869-1870 yıllarına ait Uşak Şer’iyye Sicili’nde ise Sabah, Kamer, Burhan Fakih, Hacı Hasan, Hacı Hızır, Karaağaç, Cuma ve İpek mahallelerinin isimlerine rastlanıyor.

1928’den Günümüze Mahalle İsimlerinde Büyük Değişim

Kent tarihine dair en dikkat çekici ayrıntılardan biri de 1928 yılı kayıtlarında görülüyor. O dönemde 11 mahalle bulunan Uşak’ta mahallelerin eski ve yeni karşılıkları şöyle sıralanıyor: Aybey, eski adıyla Eybek-İbek; Küme, eski adıyla Cuma; Özdemir, Burhan Fakih; Ünalan, Hacı Hasan; Kurtuluş, Sabah; Işık, Kamer; Bozkurt, Hacı Hıdır; Durak ise Hamidiye-Yörükler adıyla biliniyordu. Kemalöz Mahallesi’nin ise bir dönem “Gavur” adıyla anıldığı aktarılıyor.

1967 yılında Sarayaltı ve Fevzi Çakmak mahallelerinin eklenmesiyle mahalle sayısı artarken, 1973’te Kalfa Mahallesi’nin eklenmesiyle bu sayı 14’e yükseldi. 1997 yılında ise Fatih, Mehmet Akif Ersoy ve Dikilitaş mahallelerinin eklenmesiyle kent merkezindeki mahalle sayısı 19’a ulaştı.

cengiz-dogan.png