İsrail Silvan yazıtını neden istiyor? Silvan Yazıtı nedir, neden önemli

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 16 Eylül 2025'te ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile birlikte Mescid-i Aksa çevresindeki tünellerde devam eden arkeolojik kazıların yapıldığı bölgede bir konuşma gerçekleştirdi. Netanyahu, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Doğu Kudüs'te keşfedilen ve İstanbul Arkeoloji Müzesi'ne taşınan Silvan Yazıtı'nı Türkiye'ye iade talebinde bulunduğunu, ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı yaptığı dönemde oluşan siyasi ve toplumsal hassasiyetler nedeniyle bu isteğin yerine getirilmediğini iddia etti.

Netanyahu'nun iddiaları, 1998 yılında dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz ile yaptığı görüşmeye dayandırdı. Anlattığına göre, Yılmaz'a Silvan Yazıtı'nı iade etmeleri için müzelerindeki binlerce Osmanlı eserinden birini teklif etmiş, ancak ret cevabı almış. Ret gerekçesi olarak da Erdoğan'ın liderliğindeki muhafazakâr kesimin tepkisini göstermiş.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Sert Yanıt: Kudüs Ortak Mirasımız

Netanyahu'nun açıklamalarına hızlı bir yanıt veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir açılış töreninde şu sözlerle karşılık verdi: "Zulüm ve soykırımla geleceğini kurmaya çalışanlar, döktükleri kanda boğulacak. Kudüs, 2 milyarlık İslam dünyasının kutsal mirasıdır ve namahrem ellere bırakmayız. Hitlervari tiplerin kuyruk acısı bitmeyecek; Kudüs'ün özgürlüğü için mücadelemiz sürecek, bu yeni yatırımlarla güçlenecek."

Silvan Yazıtı'nın Önemi ne?

Silvan Yazıtı, 1880 yılında Osmanlı toprağı olan Doğu Kudüs'teki Siloam Tüneli'nde tesadüfen keşfedilen antik bir taş tablet. MÖ 8. yüzyıla, Yahudi Kralı Hezekiya'nın dönemine tarihlenen bu eser, İncil'de bahsedilen bir su tünelinin inşasını belgeleyen en eski İbranice yazıt olarak kabul ediliyor. Osmanlı yetkililerince İstanbul'a getirilen yazıt, bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde korunuyor ve UNESCO'nun dikkat çeken kültürel hazinelerinden biri.

Yazıtın üzerinde, tünelin her iki uçtan eş zamanlı kazıldığı, işçilerin seslerini duyarak yollarını düzelttikleri ve sonunda buluşup suyun aktığı anlatılıyor. Bu, antik mühendislik harikası bir yapıyı aydınlatan nadir bir belge. İsrail'in bu yazıtı istemesinin ardında ise sadece arkeolojik değil, politik nedenler yatıyor. Türkiye Gazetesi yazarı Nur Tuğba Aktay, TGRT Haber'de yaptığı değerlendirmede, "Bu taş parçası, Kudüs işgalini tarihî meşruiyetle örtbas etme aracı. Geçmişi çarpıtarak ideolojik tezlerini güçlendirme peşindeler" dedi. Tarihçiler de yazıtın, İsrail'in bölgedeki varlığını binlerce yıl öncesine dayandırarak propaganda için kullanıldığını belirtiyor.