Direksiyona Sigortasız Oturana Servet Gibi Ceza
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü’nün koordineli yürüttüğü çalışmalar kapsamında, ticari araçlarda kayıt dışı istihdam da mercek altına alınıyor. Denetimler sonucunda, aracını sigortasız kişilere kullandıran işletmelere yüz binlerce lirayı bulan cezalar uygulanabiliyor.
2021 yılından bu yana yürütülen uygulamada, trafik ekipleri kontroller sırasında ticari amaçla kullanılan ve tüzel kişiliğe ait araçlarda sürücünün SGK kaydını sorguluyor. Yapılan incelemede şoförün sigortasız olduğu tespit edilirse durum SGK’ya bildiriliyor. Ardından işveren hakkında idari para cezası süreci başlatılıyor.
Tutanaklar SGK’ya Gönderiliyor
Trafik denetimlerinde düzenlenen idari para cezası tutanakları yalnızca sürücüyle sınırlı kalmıyor. Ticari araçların plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı soyadı, cezanın yazıldığı yer, tarih ve birim bilgileri SGK sistemine iletiliyor. SGK bu verileri inceleyerek sürücünün kayıt dışı çalışıp çalışmadığını tespit ediyor.
Eğer sürücünün sigorta girişi bulunmuyorsa, eksik bildirilen işe giriş işlemleri geriye dönük olarak düzenleniyor. Bununla birlikte, aracı kullandıran şirket veya işletmeye kayıt dışı işçi çalıştırdığı gerekçesiyle idari yaptırım uygulanıyor. Bu süreçte ceza sadece tek kalemden oluşmuyor, farklı başlıklar altında ciddi tutarlara ulaşıyor.
Cezalar Katlanarak Artıyor
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, sigortasız sürücü çalıştıranlara birden fazla ceza kesiliyor. İşe giriş bildirgesinin verilmemesi halinde 2 asgari ücret tutarında ceza uygulanıyor. Aynı durumun bir yıl içinde tekrar tespit edilmesi halinde ise her bir sigortasız işçi için 5 asgari ücret tutarında, yani yaklaşık 198 bin 180 lira ceza kesiliyor.
Buna ek olarak, sigortasız çalışanın aylık prim ve hizmet belgesinde yer almaması, bordroda gösterilmemesi ve kayıtların geçersiz sayılması gibi nedenlerle her ay ayrı ayrı yaptırım uygulanıyor. Böylece toplam ceza miktarı kısa sürede yüz binlerce lirayı bulabiliyor.
Öte yandan, kiralık araçlarda sürücünün sigortası kiracı tarafından yapılmışsa ve yazılı kira sözleşmesi bulunuyorsa, araç sahibine ceza uygulanmıyor.
