Emeklilik Hesabınız Yanlış Olabilir: Uzman Kritik Uyarılar Sıraladı
Düşük emekli maaşları, doğum borçlanması hakkından yararlanamayan kadınlar, staj ve çıraklık dönemleri emekliliğe sayılmayanlar, kademeli emeklilik talep edenler ve Bağ-Kur tescil mağdurları; sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı bir reforma olan ihtiyacı her geçen gün daha da güçlü biçimde hissettiriyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, tüm bu gruplara yönelik kritik değerlendirmelerde bulunarak kamuoyunu yakından ilgilendiren önemli bilgiler paylaştı.
Staj ve Çıraklık Sigortası Emekliliğe Kapı Aralamıyor
Meslek lisesi öğrencileri ve çırakların staj dönemlerinde sigortalı gösterildiği bilinse de bu sigortanın kapsamı son derece sınırlı. Erdursun'un aktardığına göre söz konusu sigorta yalnızca iş kazası ve meslek hastalığını kapsıyor; emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Bu durum, meslek hayatına erken yaşta atılan ve uzun yıllar çalışan binlerce kişinin emeklilik hesaplamalarında ciddi mağduriyetlere yol açıyor. Staj ve çıraklık dönemlerinin sigortalılık süresine dahil edilmesi talebi ise yanıt bekleyen dosyalar arasındaki yerini korumaya devam ediyor.
Kademeli Emeklilik Talebi Büyüyor, Çözüm Gelmiyor
EYT düzenlemesinin yalnızca 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanları kapsaması, 1999-2008 yılları arasında ilk defa sigortalı olan geniş bir kesimi sistemin dışında bıraktı. Erdursun, bu grubun da benzer bir kademe düzenlemesi yapılmasını talep ettiğini ve talep sahiplerinin sayısının giderek arttığını vurguladı. 1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlar için kademeli yaş sistemi zaten uygulamada olduğundan, aradaki bu boşluk milyonlarca kişiyi belirsizliğe sürüklüyor.
Kapsamlı Yasal Düzenleme Henüz Gündemde Değil
Düşük emekli aylıkları meselesinin de güncelliğini koruduğunu belirten Erdursun, aylık bağlama oranlarının yıllar içinde düşürülmesinin temel sorunlardan biri olduğuna dikkat çekti. 2008 sonrası göreve başlayan memurların emekli aylıklarının prime esas kazanç üzerinden hesaplanması nedeniyle ileride çok daha düşük maaşlarla karşılaşabileceği uyarısı da dikkat çeken başlıklar arasında yer alıyor. Sigortalı olmadan önce doğum yapan kadınların doğum borçlanmasından yararlanamaması ve Bağ-Kur tescil mağdurlarının sorunları da tablonun diğer karanlık yüzlerini oluşturuyor.
Kadın çalışanlara tanınan doğum borçlanması hakkı, sosyal güvenlik sisteminde önemli bir düzenleme olmasına rağmen tüm kadınları kapsamıyor. Sigortalı olmadan önce doğum yapan kadınlar doğum borçlanmasından yararlanamıyor. Erdursun, bu konuda da mağduriyetlerin sürdüğünü ve düzenleme bekleyenlerin umutlarının tükendiğini belirtti.