IBAN Davalarında Kimler Ceza İndiriminden Yararlanacak?
Kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen kişilerle ilgili önemli bir hukuki değişiklik gündeme geldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilen 12. Yargı Paketi ile nitelikli dolandırıcılık soruşturmalarında sanığın suç içerisindeki rolünün daha ayrıntılı şekilde değerlendirilmesinin önü açıldı.
Düzenleme, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek. Yeni hükümle birlikte, yalnızca banka hesabını, IBAN numarasını veya bir ödeme aracını başka kişilerin kullanımına sunanlar ile dolandırıcılık organizasyonunu planlayan ve yürüten kişilerin aynı kapsamda değerlendirilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ceza İndirimi Otomatik Uygulanmayacak
Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158. maddesinde yapılması öngörülen değişikliğe göre, sanığın fiili yalnızca banka hesabını, IBAN bilgisini veya ödeme aracını başkasına kullandırmaktan ibaretse mahkeme cezayı yarı oranına kadar indirebilecek.
Ancak bu düzenleme, IBAN’ını kullandıran herkesin doğrudan ceza indiriminden yararlanacağı anlamına gelmiyor. Mahkemeler her dosyayı kendi koşulları içinde inceleyecek. Sanığın dolandırıcılık eylemini bilip bilmediği, suçun planlanmasına veya uygulanmasına katkıda bulunup bulunmadığı, herhangi bir maddi menfaat elde edip etmediği ve suç örgütüyle bağlantısının bulunup bulunmadığı ayrı ayrı değerlendirilecek.
Banka hesabını bilerek, isteyerek ve maddi kazanç karşılığında dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere veren kişilerin cezai sorumluluğu ise devam edecek. Bu kişilerin yalnızca hesap sahibi olmaları, kendiliğinden ceza indiriminden yararlanmalarını sağlamayacak.
Düzenlemenin genel af, cezasızlık veya otomatik beraat niteliğinde olmadığı özellikle vurgulanıyor. Son kararı, dosyadaki delilleri ve sanığın suç içerisindeki rolünü değerlendiren mahkeme verecek.
Geçmiş Dosyalar Yeniden Değerlendirilebilir
Yeni düzenlemede mağdur zararının giderilmesi de önem taşıyor. Türk Ceza Kanunu’ndaki etkin pişmanlık hükümleri kapsamında, dolandırıcılık mağdurunun zararının soruşturma veya kovuşturma aşamasında karşılanması halinde cezada ayrıca indirim yapılması mümkün olabilecek. Zararın hangi aşamada giderildiği, uygulanacak indirim oranını etkileyebilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte sanık lehine sonuç doğuran hükümler, şartları taşıyan geçmiş dosyalarda da gündeme gelebilecek. Devam eden soruşturma ve davaların yanı sıra kesinleşmiş bazı dosyalar bakımından da lehe kanun değerlendirmesi yapılabilecek.
