SGK'dan Elden Maaş Ödeyenlere Ağır Yaptırımlar
Çalışan ücretlerinin bordroda eksik gösterilmesi ve kalan tutarın elden verilmesi, sosyal güvenlik denetimlerinin öncelikli başlıklarından biri haline geldi. “Kayıtlı kayıt dışılık” olarak tanımlanan bu yöntemin hem çalışanların hak kaybına uğramasına hem de devletin vergi ve sigorta primi gelirlerinin azalmasına neden olduğu belirtiliyor.
Maaşın gerçek tutarının SGK’ye bildirilmemesi, çalışanın gelecekte alacağı emekli aylığını düşürebiliyor. Aynı zamanda kıdem ve ihbar tazminatı, işsizlik ödeneği, geçici iş göremezlik geliri ve bazı sosyal güvenlik hakları da bildirilen düşük ücret üzerinden hesaplanıyor.
Bankadan Ödeme Zorunluluğunun Kapsamı Genişledi
SGK uzmanı İsa Karakaş’ın verdiği bilgilere göre ücret, prim, ikramiye ve tazminat ödemelerinin banka üzerinden yapılmasını öngören düzenlemelerin kapsamı yıllar içinde genişletildi. Uygulama ilk olarak 2009 yılında en az 10 çalışanı bulunan iş yerlerini kapsarken, bu sayı 2016’da 5’e düşürüldü. Son değişiklikle birlikte 3 veya daha fazla çalışanı bulunan iş yerleri de banka üzerinden ödeme zorunluluğu kapsamına alındı.
Banka şubesinin bulunmadığı bölgelerde ödemelerin PTT üzerinden yapılmasına izin veriliyor. Ancak gönderilen paranın açıklama bölümünde ücret, prim, ikramiye veya telif gibi ödeme türünün açıkça belirtilmesi gerekiyor. Belirsiz veya açıklamasız para transferlerinin, denetimlerde ücret ödemesi olarak kabul edilmemesi ve cezai işlem doğurması mümkün olabiliyor.
İşvereni İki Ayrı Yaptırım Bekliyor
Banka üzerinden ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlere çalışan başına ve her ay için idari para cezası uygulanabiliyor. Açıklanan 2026 tutarlarına göre normal işçi başına aylık 2 bin 734 TL, gemi adamı başına 36 bin 211 TL ve gazeteci başına 45 bin 278 TL ceza kesilebiliyor.
Maaş bordrosunda çalışanın ıslak imzasının bulunmaması ve ödemenin banka yoluyla yapıldığının kanıtlanamaması halinde ayrıca SGK yaptırımı gündeme geliyor. Fiilin kapsamına ve iş yerindeki duruma göre toplam cezanın 396 bin 360 TL’ye kadar çıkabileceği ifade ediliyor.