Tartışmalar Alevlendi! Türkiye Noterler Birliği Rapor Açıklaması
Türkiye Noterler Birliği (TNB), son günlerde basında geniş yer bulan “noterlerin 65 yaş üzerindekilerden otomatik olarak doktor raporu istediği” yönündeki iddialar üzerine kapsamlı bir açıklama yaparak tartışmalara netlik getirdi. Haberlerde, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun bazı noter uygulamalarını ayrımcılık olarak değerlendirdiği aktarılırken, TNB bu yorumların kamuoyunda yanlış bir algı oluşturduğunu ve noterlik kurumunun güvenilirliğini zedeleyebileceğini belirtti.
Birlik tarafından yapılan açıklamada, noterin görev tanımının yalnızca işlem yapmakla sınırlı olmadığı; aynı zamanda işlem taraflarının ehliyet, irade ve hukuki yeteneğini tespit etmekle yükümlü olduğu vurgulandı. Bu kapsamda, noterlik mevzuatının 72. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerinin, noterlerin işlem ehliyeti konusunda tereddüt yaşaması halinde doktor raporu talep edebilmesine açıkça izin verdiği hatırlatıldı. TNB, bu yetkinin herhangi bir yaş sınırına bağlı olmadığını özellikle vurguladı.
“Rapor Talebi Ayrımcılık Değil, Hukuki Güvence”
Açıklamada, rapor talebinin keyfi bir uygulama değil, işlemlerin hukuki güvenliğini sağlamak için oluşturulmuş bir koruma mekanizması olduğu ifade edildi. Noterin, işlem anında kişinin iradi yeteneği konusunda şüphe duyması halinde, hem tarafları ileride doğabilecek yargısal ihtilaflardan korumak hem de işlemin iptal edilmesinin önüne geçmek amacıyla doktor raporu isteyebileceği belirtildi.
TNB, basına yansıyan tekil olayların tüm noterlik sistemine teşmil edilmesinin yanlış olduğunu, uygulamanın her işlem özelinde ve somut durum değerlendirilerek yürütüldüğünü söyledi. Açıklamada, yerleşik yargı içtihatlarının da bu konuda noterin takdir yetkisini desteklediği, rapor istenmesine ilişkin zorunlu bir standardın veya objektif bir yaş çizgisinin bulunmadığı ifade edildi.
Kamuoyuna “Yanıltıcı Haberlerden Kaçının” Uyarısı
Noterler Birliği, kurumun güven verici niteliğini gölgeleyebilecek haberlerin kamuoyunu yanıltma riski taşıdığını belirterek sorumluluk çağrısı yaptı. Açıklamada, noterlerin yalnızca belge düzenleyen memurlar değil; vatandaşların irade özgürlüğünü ve hukuki güvenliğini koruyan önleyici hukuk aktörleri olduğu vurgulandı.
Birlik, tartışmaların sağlıklı zeminde yürütülebilmesi için mevzuatın açık hükümlerine ve yargı kararlarına dayanılmasının önemini hatırlattı.
