Yeni Doğum İzni Kanunu Herkesi Nasıl Etkiliyor?
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni düzenlemeyle birlikte doğum izni süresi, mevcut 16 haftadan 24 haftaya yükseltildi. Hem izin sürelerinde hem de SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneklerinde köklü değişiklikler getiren bu düzenleme; işçileri, memurları, asgari ücretlileri ve hatta babaları yakından etkiliyor.
İzin Süresi Uzadı, SGK'nın Ödeyeceği Gün Sayısı da Arttı
Yeni düzenlemeyle birlikte doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olarak uygulanan toplam 16 haftalık doğum izni süresi, 8 hafta daha artırılarak 24 haftaya çıkarıldı. Bu değişiklikten işçiler, memurlar ve Türk Silahlı Kuvvetleri personeli yararlanacak.
SGK'nın ödediği rapor parası gün sayısı da buna paralel olarak artıyor. Normal doğumda bugüne kadar 112 gün ödenen rapor parası, yeni kanunla birlikte 168 güne yükselecek. Çoğul doğumlarda ise bu süre 126 günden 182 güne çıkacak. Yani bir işçi anne, eski uygulamaya kıyasla tam 56 gün daha fazla SGK desteği alacak.
Kanunda dikkat çeken bir diğer değişiklik ise doğum öncesi çalışma hakkına ilişkin. Mevcut uygulamada doktor onayıyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmaya devam edebilen kadın işçi ve memurlar, yeni düzenlemeyle bu süreyi 2 haftaya indirmiş olacak.
İşçi mi, Memur mu? Ödenek Hesabı Kişiden Kişiye Değişiyor
Doğum izninde maaş ya da ödenek alma biçimi, çalışma statüsüne göre farklılık gösteriyor. Memurlar doğum izni boyunca kurumlarından maaş almaya devam ediyor; ancak ek ders ücreti gibi fiili çalışmaya bağlı ödemeler bu süreçte kesilecek. İşçiler için tablo ise farklı: İşveren doğum izni süresince ücret ödemiyor, bu görevi SGK üstleniyor.
SGK'nın işçiye ödeyeceği geçici iş göremezlik ödeneği, son 12 aylık ortalama prime esas kazancın üçte ikisi olarak hesaplanıyor. Örneğin aylık ortalama 40.000 TL prime esas kazancı olan bir işçi, her gün için 888,88 TL olmak üzere aylık yaklaşık 26.666 TL ödenek alacak.
Asgari ücretle çalışanlar içinse hesap biraz daha farklı işliyor. Geçen yıl da bu yıl da asgari ücretle çalışmış olan bir işçinin günlük rapor parası 734 TL, aylık rapor parası ise 22.020 TL olarak belirleniyor. Üstelik SGK'nın ödeyeceği günlük ödenek, asgari ücret üzerinden hesaplanan tutarın altına düşemiyor.
Babalık izni alanında da önemli bir adım atıldı. Daha önce yalnızca 5 gün olan işçi babalık izni, yeni düzenlemeyle 10 güne çıkarıldı. Böylece işçi ve memur babalar eşit haklara kavuşmuş oldu.
Kanun Çıkmadan İzni Bitenler Ne Yapacak?
Düzenlemenin en çok merak edilen boyutu ise şu: Doğum izni devam edenler ya da yakın zamanda izni bitenler bu haktan yararlanabilecek mi?
Kanun, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girecek ve bu ayın sonuna kadar yayımlanması bekleniyor. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte hâlâ doğum izninde olan çalışanların izin süresi otomatik olarak 24 haftaya uzayacak. Bunun yanı sıra 16 haftalık izni bitmiş olsa bile doğumdan itibaren 24 haftalık süreç henüz tamamlanmamış olan personel, talepte bulunmaları hâlinde 8 haftalık ek izin hakkından yararlanabilecek.