İşçinin rapor hakkı nerede biter, işverenin fesih hakkı nerede başlar?
Uzmanlara göre, rapor kullanırken İş Kanunu’nda belirtilen kurallara dikkat etmek, iş akdinin feshi riskine karşı büyük önem taşıyor.
Rapor Süreleri ve İşverenin Fesih Hakkı
İş Kanunu’na göre, işçinin rapor süresi, kıdemine bağlı ihbar süresine eklenen 6 haftalık süreyi aşarsa, işveren derhal fesih hakkına sahip oluyor. Bu süreler şöyle:
- 6 aydan az çalışanlar: 8 hafta (56 gün)
- 6 ay - 1,5 yıl arası çalışanlar: 10 hafta (70 gün)
- 1,5 - 3 yıl arası çalışanlar: 12 hafta (84 gün)
- 3 yıldan fazla çalışanlar: 14 hafta (98 gün)
Doğum veya gebelik raporlarında ise bu süre, 16 haftalık analık izninin bitiminden sonra başlıyor. Ancak, raporlar aralıksız değil de kısa aralıklarla alınmışsa, işverenin “sık rapor” gerekçesiyle fesih hakkı doğması için iş yerindeki düzenin bozulduğunu kanıtlaması gerekiyor. Ayrıca, işçinin kendi kusuru, düzensiz yaşamı veya alkol bağımlılığı kaynaklı hastalıklarda, aralıksız 3 iş günü veya bir ayda 5 iş gününden fazla devamsızlık durumunda işveren hemen işten çıkarabilir.
Yargıtay Kriterleri ve Tazminat Durumu
Yargıtay, sık rapor alımı nedeniyle fesih yapılacaksa, bu kararın “makul süre” içinde alınmasını şart koşuyor. İşçi son raporunu aldıktan sonraki 2 ay içinde işten çıkarılmazsa, işverenin fesih hakkı geçerliliğini yitiriyor. Tazminat açısından ise:
Aralıksız rapor süresi sınırı aşılırsa: İşveren kıdem tazminatı öder, ancak ihbar tazminatı ödemez.
Sık rapor gerekçesiyle fesihte: Hem kıdem hem de ihbar tazminatı ödenir.
Ayrıca, iş yerinde 30 veya daha fazla işçi çalışan ve 6 aydan fazla kıdemi olan işçiler, sık rapor kullanımı nedeniyle işten çıkarılırsa işe iade davası açabilir.
