Sigaraya Dijital Kilit Geliyor, Yaş Kontrolü Olmadan Satış Yok
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen tütünle mücadele çalışmaları kapsamında, sigara satışlarında elektronik yaş doğrulamasının zorunlu hale getirilmesi gündeme geldi. Hazırlıkları devam eden düzenlemeye göre, müşterinin yaşı doğrulanmadan satış işleminin tamamlanamaması hedefleniyor.
Sigara Satışında QR Kod ve Kimlik Kontrolü Gündemde
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun açıkladığı tütünle mücadele eylem planı doğrultusunda, çocukların tütün ürünlerine erişimini zorlaştıracak yeni mekanizmalar hazırlanıyor. Üzerinde çalışılan sistemde, sigara satın almak isteyen kişilerin yaşlarının elektronik ortamda doğrulanması öngörülüyor. Bunun için QR kod, çipli kimlik kartı ve yazar kasa entegrasyonu gibi farklı yöntemler değerlendiriliyor.
Önerilen modellerden birine göre müşteri, yetkili uygulama üzerinden oluşturduğu QR kodu kullanarak yaşını doğrulatabilecek. Sigara paketinin kasadan geçirilmesi sırasında sistem kimlik kontrolü isteyecek ve gerekli onay alınmadan satış tamamlanamayacak.
Böylece yaş kontrolünün yalnızca satış görevlisinin dikkatine bırakılmaması amaçlanıyor. Ancak uygulanacak yöntemin teknik ayrıntıları ve işletmelere getirilecek yükümlülükler henüz kesinleşmedi.
Kuralları İhlal Eden İşletmelere Ağır Yaptırımlar
Yeni düzenlemede yalnızca yaş doğrulaması değil, sistemin kötüye kullanılmasının önlenmesi de hedefleniyor. Özellikle çocukların başkalarına ait kimliklerle sigara satın almalarını engellemek amacıyla ek güvenlik önlemleri değerlendiriliyor.
Kimlik fotoğrafıyla müşteri karşılaştırması, kısa süreli geçerliliği bulunan tek kullanımlık QR kodlar ve elektronik işlem kayıtları üzerinde duruluyor. Ayrıca yetişkinlerin çocuklar adına sigara satın alması ihtimaline karşı şüpheli işlemlerin tespit edilmesine yönelik yöntemler de tartışılıyor. Bu tür uygulamalarda kişisel verilerin korunması ve denetimin hukuki sınırlarının belirlenmesi önem taşıyor.
Mevcut mevzuatta 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satılması zaten yasak. Planlanan sistemle bu yasağın denetlenmesinin kolaylaştırılması amaçlanıyor. Yaş kontrolünü devre dışı bırakan, doğrulama yapılmadan satış gerçekleştiren veya denetimi yanıltan işletmeler hakkında ağır yaptırımlar uygulanması gündemde bulunuyor. İhlalin niteliğine göre para cezası ve satış belgesinin iptali gibi yaptırımlar değerlendiriliyor.
